Uterine prolapse

Genel Bakış

Rahim sarkması, rahmin (döl yatağının) normal yerinden aşağı, vajina (hazne) içine doğru kaymasıdır. Bu durum, pelvis (leğen kemiği) tabanındaki kasların ve bağ dokularının zayıflaması sonucu olur.

Rahim sarkması oldukça yaygındır, özellikle menopoz sonrası ve birden fazla doğum yapmış kadınlarda sık görülür. Her yaştan kadını etkileyebilir.

Özellikle doğum yapmış, menopoz dönemindeki ve aşırı kilolu kadınlarda daha sık görülür. Ayrıca ailesinde rahim sarkması öyküsü olanlar da risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vajinada bir baskı veya dolgunluk hissi
• Vajinadan dışarı çıkan bir doku hissedilmesi
• Bel veya karın alt bölgesinde ağrı
• İdrar kaçırma veya sık idrara çıkma
• Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Bu durum çocuklarda görülmez. Genç kızlarda nadiren doğuştan olabilir, ancak genellikle yetişkinlikte ortaya çıkar.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı kadınlarda doku zayıflığı nedeniyle sarkma daha belirgin olabilir.
• İdrar torbası veya bağırsak sorunları daha sık eşlik eder.
• Tam boşalamama hissi sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Doğum sırasında pelvik kasların ve bağ dokularının zedelenmesi
• Yaşlanma ile birlikte dokuların gücünü kaybetmesi
• Kronik öksürük, kabızlık veya ağır kaldırma gibi sürekli zorlanma

Risk faktörleri

• Birden fazla vajinal doğum
• Doğumda büyük bebek veya uzun süren doğum
• Aşırı kilo veya obezite
• Kronik kabızlık veya öksürük
• Ailede rahim sarkması öyküsü
• Menopoz sonrası östrojen hormonunda azalma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrar yapamıyorsanız veya tam boşalamıyorsanız
• Vajinanızdan gelen doku şiddetli ağrıya neden oluyorsa
• Ani başlayan şiddetli pelvik ağrınız varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Vajinanızda bir baskı veya dolgunluk hissediyorsanız
• Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık oluyorsa
• İdrar kaçırma veya sık idrara çıkma şikayetiniz varsa

Tanı

Rahim sarkması genellikle pelvik muayene ile teşhis edilir. Doktorunuz sırtüstü yatarken veya ayakta muayene yapabilir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene (vajinal dokuların elle değerlendirilmesi)
• Ultrason (ses dalgalarıyla rahim ve çevresinin görüntülenmesi)
• İdrar tahlili veya mesane fonksiyon testleri (gerekirse)
• MR (manyetik rezonans) gibi ileri görüntüleme nadiren kullanılır.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz rahminizin ne kadar aşağı kaydığını değerlendirecek. Ayrıca idrar veya bağırsak şikayetleriniz varsa ek testler isteyebilir. Bu işlemler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer.

Tedavi

Rahim sarkması tedavisi, sarkmanın derecesine, belirtilerinize ve yaşam kalitenize bağlı olarak değişir. Hafif vakalarda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olabilirken, ileri vakalarda cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Kegel egzersizleri (pelvik taban kaslarını güçlendirmek için)
• Ağır kaldırmaktan kaçınma
• Kabızlığı önlemek için yüksek lifli beslenme
• İdeal kilonuzu koruma
• Öksürük veya zorlanma yapan aktivitelerden kaçınma

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, rahmi desteklemek için vajina içine yerleştirilen bir halka (pesser) önerebilir. Menopoz sonrası kadınlarda vajinal östrojen kremi dokuları güçlendirmek için kullanılabilir. Bazı durumlarda hormon tedavisi de düşünülebilir. İlaç ve doz seçimi doktorunuz tarafından yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Belirtileriniz yaşam kalitenizi ciddi şekilde etkiliyorsa, diğer tedavilere yanıt alınamamışsa veya sarkma ileri düzeydeyse cerrahi seçenekler değerlendirilir. Ameliyat türüne sizinle birlikte doktorunuz karar verir.

Bu durumla yaşamak

Rahim sarkması ile yaşarken pelvik taban egzersizlerini düzenli yapmak, ağır işlerden kaçınmak ve sağlıklı kiloyu korumak önemlidir. Günlük aktivitelerinizi planlarken dinlenmeye de zaman ayırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigarayı bırakın (kronik öksürüğü azaltmak için)
• Kabızlığı önlemek için bol su için ve lifli gıdalar tüketin
• Ağır kaldırma gerektiren işlerden kaçının, eğer kaldırmak zorundaysanız doğru teknik kullanın
• Yüksek topuklu ayakkabı yerine düz tabanlı ayakkabı tercih edin

Diyet ve egzersiz

Yüksek lifli bir diyet (sebze, meyve, tam tahıl) kabızlığı önler ve pelvik tabana binen baskıyı azaltır. Kegel egzersizleri ve yüzme gibi düşük etkili sporlar pelvik kasları güçlendirir. Aşırı zorlayıcı egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Rahim sarkması utanç, kaygı veya vücut imajıyla ilgili sorunlara yol açabilir. Bu duygular normaldir. Unutmayın ki bu yaygın bir durumdur ve tedavi edilebilir. Duygusal destek almak için doktorunuzla veya bir psikologla konuşabilirsiniz.

Önleme

Rahim sarkması tamamen önlenemeyebilir, ancak riskinizi azaltmak için önlemler alabilirsiniz. Doğum sonrası pelvik taban egzersizleri yapmak, sağlıklı kiloyu korumak ve ağır kaldırmaktan kaçınmak önemlidir.

Aşılar

Rahim sarkmasına karşı bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Düzenli jinekolojik muayeneler, sarkmanın erken dönemde fark edilmesine yardımcı olabilir. Özellikle menopoz sonrası dönemde ve doğum yaptıktan sonra yıllık kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Rahmin vajinadan tamamen dışarı çıkması (prolapsusun ilerlemesi)
• Rahim ağzında yaralar (ülser) ve enfeksiyon
• İdrar yolu enfeksiyonları veya idrar tıkanıklığı
• Bağırsak boşaltımında güçlük

Uzun vadeli görünüm

Rahim sarkması tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu kadın, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile belirtilerini kontrol altına alabilir ve normal bir yaşam sürdürebilir. Erken teşhis ve tedavi, komplikasyon riskini azaltır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.