Vaginismus

Genel Bakış

Vajinismus, vajina (hazne) girişindeki kasların istemsiz olarak kasılmasıdır. Bu kasılma, cinsel ilişki, tampon kullanımı veya jinekolojik muayene gibi durumlarda ağrıya veya girişin imkansız olmasına neden olabilir. Vajinismus bir kas tepkisidir, kişinin kontrolü dışında gerçekleşir ve bu durum utanç verici değildir.

Evet, vajinismus oldukça yaygındır. Her 10 kadından yaklaşık 1'i hayatının bir döneminde vajinismus belirtileri yaşayabilir.

Vajinismus, her yaştan, her kültürden ve her eğitim seviyesinden kadını etkileyebilir. Genellikle cinsel ilişkiye ilk kez girecek genç kadınlarda veya daha önce travmatik bir deneyim yaşamış kadınlarda görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vajina girişinde sıkışma, yanma veya batma hissi
• Cinsel ilişki sırasında şiddetli ağrı
• Cinsel ilişkiye girememe veya girmekte zorlanma
• Tampon veya hijyenik ped kullanırken ağrı
• Jinekolojik muayene sırasında aşırı rahatsızlık
• Kaslarda istemsiz kasılma (vajina etrafındaki kaslar sertleşir)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda vajinismus görülmez. Ancak ergenlik döneminde, ilk jinekolojik muayene veya ped kullanımı sırasında benzer kasılmalar olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaştaki kadınlarda menopoz sonrası vajinal kuruluk nedeniyle vajinismus benzeri belirtiler ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Psikolojik nedenler: Cinsellikle ilgili olumsuz inançlar, korku, kaygı, geçmişte yaşanan travmalar (örneğin cinsel istismar, ağrılı bir jinekolojik muayene)
• Fiziksel nedenler: Vajinal enfeksiyonlar, doğum travması, endometriozis (rahim iç tabakasının rahim dışında büyümesi), vajina girişinde yara veya dikiş izi
• İlişki sorunları: Partnerle güven eksikliği, iletişim sorunları

Risk faktörleri

• Cinsel eğitimin yetersiz olması
• Daha önce ağrılı bir cinsel deneyim yaşamış olmak
• Anksiyete (kaygı bozukluğu) veya depresyon öyküsü
• Ailede vajinismus öyküsü olması
• Katı dini veya kültürel inançlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani başlayan ve geçmeyen şiddetli vajinal ağrı
• Cinsel saldırı sonrası ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cinsel ilişki sırasında sürekli ağrı yaşıyorsanız
• Tampon veya hijyenik ped kullanırken ağrı oluyorsa
• Jinekolojik muayeneden korkuyorsanız veya aşırı rahatsızlık duyuyorsanız
• Hamile kalmak istiyor ancak cinsel ilişkiye giremiyorsanız

Tanı

Vajinismus tanısı genellikle bir kadın doğum uzmanı (jinekolog) tarafından konur. Doktorunuz size belirtilerinizi sorar ve tıbbi geçmişinizi alır. Fizik muayene sırasında kas kasılmasını değerlendirebilir. Tanı koymak için genellikle ek testlere gerek yoktur.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene (vajina ve rahim ağzının muayenesi)
• Gerekirse vajinal kültür (enfeksiyon varsa tespit için)
• Ultrason (diğer sorunları ekarte etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size durumunuzu anlatacak ve tedavi seçeneklerini sunacaktır. Muayene sırasında rahatsızlık duyabilirsiniz, ancak doktorunuz size destek olacaktır. İstediğiniz zaman durmak isteyebileceğinizi bilin.

Tedavi

Vajinismus tedavisi genellikle bir ekip yaklaşımı gerektirir: bir kadın doğum uzmanı, bir fizyoterapist ve bir psikolog veya cinsel terapist birlikte çalışabilir. Tedavi, kas gevşetme teknikleri, psikolojik destek ve bazen vajinal genişleticiler (dilatörler) kullanmayı içerir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban kaslarını gevşetmek için nefes egzersizleri yapın.
• Vajina çevresindeki kasları fark etmek ve gevşetmek için ayna kullanarak vajinanızı inceleyin.
• Partnerinizle açık iletişim kurun, endişelerinizi paylaşın.
• Cinsel ilişkiye zorlamayın, kendi hızınızda ilerleyin.
• Kaygıyı azaltmak için meditasyon veya yoga deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, vajinal kuruluk durumunda kayganlaştırıcı kremler önerebilir. Vajinal genişleticiler (dilatörler) kademeli olarak kullanılabilir. Fizyoterapist eşliğinde pelvik taban kas egzersizleri (Kegel egzersizleri değil, kasılma değil gevşeme odaklı) yapılabilir. Psikolojik destek, bilişsel davranışçı terapi (düşünceleri değiştirme) veya cinsel terapi yardımcı olabilir. İlaç tedavisi (kas gevşetici veya kaygı giderici) nadiren kullanılır, ancak doktorunuz uygun görürse reçete edilebilir. Burada spesifik ilaç adları verilmemektedir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Vajinismus tedavisinde cerrahi gerekmez. Ameliyat bu durumu düzeltmez. Nadiren başka bir sorun (örneğin kızlık zarı darlığı) varsa cerrahi düşünülebilir, ancak bu vajinismus değildir.

Bu durumla yaşamak

Vajinismus ile yaşamak, günlük yaşamda cinsel sağlıkla ilgili kaygılara neden olabilir. Ancak tedavi ile bu durum kontrol altına alınabilir. Kendinize zaman tanıyın ve tedavi sürecinde sabırlı olun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Partnerinizle duygularınızı paylaşın, onun da desteğini isteyin.
• Stres yönetimi teknikleri öğrenin (nefes, meditasyon).
• Düzenli egzersiz yapın, ancak pelvik kasları aşırı çalıştırmayın.
• Yeterli uyku alın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Sağlıklı ve dengeli beslenin. Pelvik tabanı rahatlatmaya yönelik egzersizler (örneğin yoga, pilates) faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Vajinismus kaygı, utanç, suçluluk ve özgüven eksikliğine yol açabilir. Partnerinizle iletişim sorunları yaşayabilirsiniz. Bu duygular normaldir. Profesyonel destek almak bu duygularla başa çıkmanıza yardımcı olur.

Önleme

Vajinismusun tamamen önlenmesi mümkün olmayabilir, ancak cinsel eğitim, açık iletişim ve sağlıklı cinsel tutumlar riski azaltabilir. Travma sonrası psikolojik destek almak da önleyici olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cinsel ilişkiden kaçınma ve ilişkide sorunlar
• Hamile kalamama veya hamilelikte stres
• Jinekolojik muayenelerden kaçınma (rahim ağzı kanseri taramaları gibi)
• Kendine güvenin azalması, depresyon

Uzun vadeli görünüm

Vajinismus tedavi edilebilir bir durumdur. Uygun tedavi ile çoğu kadın ağrısız cinsel ilişki yaşayabilir ve cinsel hayatını sağlıklı bir şekilde sürdürebilir. Tedavi sürecinde sabırlı olmak önemlidir. Umutlu olun, çözüm mümkündür.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.