Hamilelikte Varisli Damarlar

Genel Bakış

Hamilelikte varis, bacaklardaki toplardamarların genişleyip şişmesiyle ortaya çıkar. Bu durum, hamilelikte kan hacminin artması ve büyüyen rahmin damarlara yaptığı baskı nedeniyle oluşur. Genellikle doğum sonrası kendiliğinden geçer.

Evet, çok yaygındır. Hamilelikte her 10 kadından 4'ünde varis oluşabilir.

Özellikle daha önce varis yaşamış, ailesinde varis öyküsü bulunan, fazla kilolu veya çoğul gebelik yaşayan kadınlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda mor veya mavi renkte şiş ve kıvrımlı damarlar
• Bacaklarda ağırlık, yorgunluk veya sızı hissi
• Ayak bileklerinde hafif şişlik (ödem)
• Damarların olduğu bölgede kaşıntı veya yanma

Nedenler

Ana nedenler

• Hamilelikte artan kan hacmi damarların genişlemesine neden olur.
• Büyüyen rahim, bacaklardan kalbe giden toplardamarlara baskı yapar.
• Hamilelik hormonları (progesteron) damar duvarlarını gevşeterek genişlemeyi kolaylaştırır.

Risk faktörleri

• Ailede varis öyküsü
• Fazla kilo veya hızlı kilo alımı
• Uzun süre ayakta kalmayı gerektiren iş
• Çoğul gebelik (ikiz, üçüz vb.)
• Önceki gebeliklerde varis yaşamış olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden (ani şiddetli ağrı, nefes darlığı, kanama) herhangi biri varsa.
• Bacakta şişlik, kızarıklık ve ısı artışı derin ven trombozu belirtisi olabilir; hemen doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Varisler günlük yaşamınızı etkilemeye başlarsa (örneğin, yürümekte zorluk).
• Damarlarınızın görünümü sizi rahatsız ediyorsa.
• Şişlik, ağrı veya kaşıntı rahatsız edici boyuta ulaştıysa.

Tanı

Doktorunuz bacaklarınızı görsel olarak inceleyecek ve damarların durumunu değerlendirecektir. Gerekirse kan akışını ölçmek için Doppler ultrason isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (bacakların incelenmesi)
• Doppler ultrason (damarlardaki kan akışını ve kapakçık fonksiyonunu değerlendirir)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve kısa sürer. Hamilelikte röntgen gibi radyasyon içeren testlerden kaçınılır.

Tedavi

Hamilelikte varis tedavisi öncelikle rahatlatıcı önlemler ve yaşam tarzı değişikliklerine dayanır. İlaç veya cerrahi müdahale genellikle doğum sonrasına ertelenir.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı günde birkaç kez kalp seviyesinden yukarı kaldırarak dinlendirin.
• Uzun süre ayakta durmaktan kaçının, otururken ara sıra bacaklarınızı hareket ettirin.
• Bol su için ve tuz tüketimini azaltarak şişliği kontrol edin.
• Düzenli yürüyüş veya yüzme gibi hafif egzersizler yapın.
• Doktorunuzun önerdiği varis çorabı (kompresyon çorabı) kullanın.

Tıbbi tedaviler

Hamilelikte varis ilaçları genellikle önerilmez. Doğum sonrasında gerekirse skleroterapi (damar içine enjeksiyon) veya lazer tedavisi gibi yöntemler düşünülebilir. Bu karar mutlaka doktor tarafından verilmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hamilelik sırasında cerrahi müdahale önerilmez. Doğum sonrasında varisler geçmez ve rahatsızlık devam ederse doktorunuz cerrahi seçenekleri değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Gün içinde sık sık pozisyon değiştirmek, bacakları yukarı kaldırmak ve rahat ayakkabılar giymek rahatlamanıza yardımcı olur. Uzun yolculuklarda ara verip yürümeyi unutmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bacak bacak üstüne atarak oturmaktan kaçının.
• Yüksek topuklu ayakkabılar yerine düz veya alçak topuklu ayakkabılar tercih edin.
• Sıkı giysiler (dar kemer, çorap) giymemeye özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) tüketerek kabızlığı önleyin. Tuzu azaltın. Hafif yürüyüşler, yüzme ve bacak egzersizleri kan dolaşımını iyileştirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varislerin görünümü bazı kadınlarda kaygı yaratabilir. Bu durumun geçici olduğunu hatırlamak önemlidir. Eğer bu endişeler günlük yaşamınızı etkiliyorsa, bir uzmana veya hamilelik destek gruplarına danışabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da, sağlıklı kiloda kalmak, düzenli egzersiz yapmak ve oturma/ayakta durma pozisyonlarını sık sık değiştirmek riski azaltabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Derin ven trombozu (DVT): Bacakta pıhtı oluşumu, acil tedavi gerektirir.
• Kronik venöz yetmezlik: Damar kapakçıklarının hasarı sonucu kalıcı şişlik ve cilt değişiklikleri.
• Kanama: Varisli damarların travma sonucu kanaması.
• Cilt ülseri: Uzun süreli tedavi edilmeyen varislerde ayak bileği çevresinde yara oluşumu.

Uzun vadeli görünüm

Hamilelikte gelişen varislerin büyük çoğunluğu doğumdan sonraki 3 ila 6 ay içinde kendiliğinden iyileşir. Kalıcı olanlar için etkili tedavi seçenekleri mevcuttur. Düzenli doktor takibi ve önerilen yaşam tarzı değişiklikleri ile sorunsuz bir hamilelik geçirmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.