Ventricular premature beats

Genel Bakış

Ventriküler prematüre atımlar (VPA), kalbin alt odacıkları olan karıncıklardan (ventriküller) gelen fazladan kalp atışlarıdır. Bu atışlar normal kalp ritminden daha erken oluşur ve genellikle göğüste bir 'takılma' veya 'atlama' hissi yaratır. Çoğu zaman zararsızdır, ancak bazı durumlarda altta yatan bir kalp sorununun işareti olabilir.

Oldukça yaygındır. Neredeyse her insan hayatının bir döneminde en az bir kez VPA yaşar. 24 saatlik ritim holteri çekilen kişilerin yaklaşık yarısında birkaç tane VPA saptanır.

Herkesi etkileyebilir. Ancak kalp hastalığı olanlar, yüksek tansiyon hastaları ve ileri yaştaki bireylerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste kalbin atladığı veya takıldığı hissi
• Göğüste hafif bir çarpıntı veya vurma
• Kalbin çok hızlı attığı hissi (ancak genellikle kısa sürer)
• Boğazda veya boyunda bir nabız hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar genellikle belirti hissetmez; VPA genellikle başka bir nedenle yapılan muayenede fark edilir.
• Eğer belirti varsa, çocuk kalbinde 'takla atıyor' gibi bir his tarif edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha belirgin çarpıntı ve baş dönmesi görülebilir.
• Bazı ilaçların yan etkisi olarak da ortaya çıkabilir.
• Bayılma hissi veya kısa süreli bayılma (senkop) yaşanabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı ve heyecan
• Aşırı kafein, alkol veya enerji içeceği tüketimi
• Sigara kullanımı
• Yorgunluk ve uykusuzluk
• Elektrolit dengesizlikleri (örneğin, potasyum veya magnezyum düşüklüğü)
• Altta yatan kalp hastalıkları (koroner arter hastalığı, kalp yetmezliği, kalp kapak hastalıkları)

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Yüksek tansiyon
• Obezite
• Şeker hastalığı
• Uykuda solunum durması (uyku apnesi)
• Stresli yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntıyla birlikte göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma varsa hemen 112'yi arayın.
• Bayılma veya bayılacak gibi hissetme durumunda acil yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntılar sıklaşıyor ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir aile hekimine veya kardiyoloji uzmanına başvurun.
• Kalp hastalığınız varsa ve yeni bir çarpıntı türü fark ederseniz doktorunuzla görüşün.

Tanı

VPA tanısı genellikle bir elektrokardiyogram (EKG) ile konur. Ancak EKG sırasında VPA olmayabileceği için doktorunuz 24 saatlik veya daha uzun süreli ritim takibi (holter) isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG) — kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder.
• Holter (24 saatlik ritim takibi) — günlük yaşamda VPA sıklığını ve şiddetini belirler.
• Ekokardiyografi (EKO) — kalp yapısını ve fonksiyonlarını ultrasonla değerlendirir.
• Kan testleri — elektrolit dengesizliği, tiroid hastalığı veya kalp kası hasarını kontrol eder.

Randevunuzda neler beklenir

Doktor öncelikle tıbbi öykünüzü dinler, fizik muayene yapar. Ardından EKG çekilir. VPA sık değilse holter önerilebilir. Testler genellikle ağrısızdır ve günlük hayatınızı etkilemez.

Tedavi

Tedavi, VPA'ların sıklığına, belirtilere ve altta yatan kalp sağlığınıza bağlıdır. Çoğu durumda tedavi gerekmez. Belirtiler rahatsız ediciyse veya altta yatan bir kalp sorunu varsa tedavi planı yapılır.

Evde kişisel bakım

• Stresten kaçının; rahatlama teknikleri (derin nefes, meditasyon) uygulayın.
• Kafein ve alkol tüketimini azaltın veya bırakın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmaya çalışın.
• Düzenli uyuyun ve yorgunluktan kaçının.

Tıbbi tedaviler

Tedavide öncelikle tetikleyici faktörleri ortadan kaldırmak hedeflenir. Eğer belirtiler devam ederse doktorunuz bazı kalp ritmini düzenleyici ilaçlar önerebilir. İlaç seçimi, hastanın genel sağlık durumuna, VPA sıklığına ve diğer kalp rahatsızlıklarına göre kişiselleştirilir. Beta blokerler gibi ilaç grupları yaygın olarak kullanılır, ancak her ilacın yan etkileri olabilir. Doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok sık ve ilaca dirençli VPA'larda, özellikle kalp kası zayıflığı varsa, kateter ablasyon adı verilen bir işlem düşünülebilir. Bu işlemde VPA'ya neden olan kalp dokusu küçük bir kateterle yakılır. Ancak bu her hasta için gerekli değildir.

Bu durumla yaşamak

VPAlarla yaşamak genellikle günlük aktivitelerinizi etkilemez. Ancak çarpıntı hissettiğinizde sakin kalmaya çalışmak önemlidir. Birkaç dakika dinlenmek ve derin nefes almak yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmak kalp sağlığını destekler, ancak aşırıya kaçmamalısınız.
• Stres yönetimi için yoga, yürüyüş veya hobi edinebilirsiniz.
• Kafeinli içecekleri ve enerji içeceklerini sınırlayın.
• Düzenli doktor kontrollerine gidin.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme düzeni (Akdeniz tipi beslenme) faydalıdır. Potasyum ve magnezyum açısından zengin besinler (muz, yeşil yapraklı sebzeler, badem) tüketmek iyi gelebilir. Egzersiz için doktorunuzdan onay alın; yürüyüş, bisiklet gibi orta yoğunluklu aktiviteler önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı hissi kaygı yaratabilir. 'Kalbimde bir sorun mu var?' endişesi normaldir. Ancak VPAların genellikle iyi huylu olduğunu bilmek kaygıyı azaltabilir. Gerekirse bir psikologdan destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

VPAların tamamen önlenmesi her zaman mümkün değildir, ancak riski azaltmak için sağlıklı yaşam alışkanlıkları benimsenebilir: stresten kaçınmak, sigarayı bırakmak, kafein ve alkolü sınırlamak, düzenli uyumak ve egzersiz yapmak.

Aşılar

VPAlar için doğrudan bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak kalp hastalığı riski yüksek olan kişilerde (ailede ani kalp ölümü öyküsü gibi) doktor kontrolü önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nadiren, çok sık VPAlar (örneğin, günde 10.000'den fazla) kalp kası zayıflığına (kardiyomiyopati) yol açabilir.
• Altta yatan ciddi bir kalp hastalığı varsa, VPA'lar daha tehlikeli ritim bozukluklarına dönüşebilir (örneğin, ventriküler taşikardi).
• Bayılma atakları yaşanabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan için VPA'lar zararsızdır ve tedavi gerektirmez. Kalp sağlığı yerinde olan kişilerde yaşam süresi ve kalitesi üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur. Altta yatan bir kalp sorunu varsa, bu sorun tedavi edildiğinde VPA'lar da genellikle azalır. Düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam ile iyi bir yaşam sürebilirsiniz.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.