Allergic rhinitis control in older adults

Gambaran keseluruhan

Rinitis alergi adalah keradangan pada lapisan hidung yang berlaku apabila sistem imun anda bertindak balas secara berlebihan terhadap bahan-bahan tertentu di udara, seperti debunga, hama habuk, atau bulu haiwan. Keadaan ini menyebabkan gejala seperti bersin, hidung tersumbat, dan gatal-gatal pada hidung.

Ya, rinitis alergi adalah masalah yang sangat biasa, termasuk dalam kalangan warga emas. Ramai orang dewasa yang lebih tua mengalami gejala ini, walaupun ia sering tidak dikesan atau disalah anggap sebagai selsema biasa.

Rinitis alergi boleh menjejaskan sesiapa sahaja pada sebarang usia, termasuk warga emas. Ia sering bermula pada zaman kanak-kanak atau remaja, tetapi gejala boleh berterusan sehingga usia tua atau muncul buat pertama kali pada usia lanjut.

Gejala

Gejala biasa

• Bersin berulang kali, terutama pada waktu pagi atau selepas terdedah kepada pencetus.
• Hidung tersumbat atau berair.
• Gatal pada hidung, mulut, tekak, atau mata.
• Mata berair dan merah.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin mengalami hidung tersumbat yang menyebabkan mereka bernafas melalui mulut, mengompol, atau letih.
• Mereka juga boleh mengalami 'salute alahan' iaitu menggosok hidung ke atas dengan tapak tangan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala mungkin kurang jelas, seperti hidung tersumbat kronik yang mengganggu tidur atau menyebabkan berdengkur.
• Kelesuan dan kurang daya tumpuan akibat gangguan tidur.
• Masalah sinus yang berulang atau jangkitan telinga.

Punca

Punca utama

• Pendedahan kepada alergen seperti debunga rumput atau pokok, hama habuk, spora kulapuk, dan bulu haiwan peliharaan.
• Tindak balas sistem imun yang berlebihan terhadap bahan yang tidak berbahaya.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang mempunyai alahan atau asma.
• Mempunyai keadaan alahan lain seperti ekzema atau asma.
• Tinggal di persekitaran dengan pencemaran udara atau asap rokok.
• Perubahan hormon atau sistem imun yang berkaitan dengan usia.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami kesukaran bernafas atau bengkak di muka atau tekak.
• Jika gejala alahan menyebabkan pening atau pengsan.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika gejala mengganggu tidur, kerja, atau aktiviti harian.
• Jika ubat tanpa preskripsi tidak berkesan selepas beberapa minggu.
• Jika anda ingin mendapatkan diagnosis yang tepat dan pelan rawatan yang sesuai.

Diagnosis

Doktor akan membuat diagnosis berdasarkan sejarah kesihatan anda, pemeriksaan fizikal pada hidung dan tekak, dan kadangkala ujian alahan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian kulit alahan (skin prick test) – titisan kecil alergen diletakkan pada kulit untuk melihat reaksi.
• Ujian darah untuk mengukur antibodi IgE khusus terhadap alergen tertentu.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa temujanji, doktor akan bertanya tentang gejala, bila ia berlaku, dan apa yang mencetuskannya. Anda mungkin dirujuk kepada pakar ENT (telinga, hidung, tekak) jika perlu. Keputusan ujian akan membantu mengenal pasti alergen yang perlu dielakkan.

Rawatan

Rawatan untuk rinitis alergi bertujuan untuk mengawal gejala dan meningkatkan kualiti hidup. Ia merangkumi langkah mengelakkan pencetus, ubat-ubatan (seperti antihistamin, semburan hidung kortikosteroid), dan dalam kes tertentu, imunoterapi (suntikan alahan).

Penjagaan diri di rumah

• Kenal pasti dan elakkan pencetus alahan anda, seperti menutup tingkap semasa musim debunga atau menggunakan sarung anti hama habuk pada tilam dan bantal.
• Bilas hidung dengan larutan garam (saline) untuk membersihkan alergen dari saluran hidung.
• Gunakan pelembap udara untuk mengurangkan kekeringan hidung.

Rawatan perubatan

Doktor boleh menetapkan ubat antihistamin, semburan hidung yang mengandungi kortikosteroid, atau ubat-ubatan lain seperti penstabil sel mast. Jangan sekali-kali mengambil ubat tanpa nasihat doktor, terutamanya jika anda mempunyai masalah kesihatan lain atau mengambil ubat lain. Imunoterapi (suntikan alahan) mungkin disarankan untuk kes yang teruk dan tidak terkawal dengan rawatan biasa.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi mungkin dipertimbangkan jika terdapat polip hidung yang besar atau masalah struktur lain yang menyebabkan hidung tersumbat kronik. Ini akan dibincangkan oleh pakar ENT.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan rinitis alergi memerlukan pengurusan yang konsisten. Pastikan anda mengambil ubat seperti yang diarahkan dan mengelakkan pencetus. Gunakan topeng muka jika perlu, terutamanya semasa musim debunga atau di kawasan berhabuk.

Tip gaya hidup

• Kerap membersihkan rumah untuk mengurangkan habuk dan hama.
• Basuh tempat tidur dengan air panas setiap minggu.
• Elakkan memelihara haiwan berbulu jika anda alah kepada mereka.

Diet dan senaman

Tiada diet khusus untuk merawat rinitis alergi, tetapi amalkan pemakanan seimbang untuk menyokong sistem imun. Senaman sederhana seperti berjalan kaki boleh membantu mengurangkan tekanan dan meningkatkan kualiti tidur.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Gejala kronik seperti hidung tersumbat dan bersin berulang boleh menyebabkan rasa letih, mudah marah, dan mengganggu tumpuan. Ini boleh menjejaskan kesihatan mental. Bercakap dengan doktor tentang cara menguruskan aspek ini.

Pencegahan

Rinitis alergi tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan kekerapan dan keterukan gejala dengan mengelakkan pencetus dan mengamalkan langkah-langkah kawalan persekitaran.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk rinitis alergi. Namun, imunoterapi (suntikan alahan) boleh membantu mengurangkan sensitiviti terhadap alergen.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk rinitis alergi. Ujian alahan biasanya dilakukan jika gejala menimbulkan masalah atau rawatan biasa tidak berkesan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan sinus (resdung) yang berulang.
• Polip hidung – ketumbuhan kecil yang tidak kanser dalam hidung.
• Gangguan tidur yang boleh menyebabkan rasa letih pada siang hari dan risiko kemalangan.
• Masalah pendengaran akibat pengumpulan cecair di telinga tengah.

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai dan pengurusan gaya hidup yang baik, kebanyakan warga emas dapat mengawal gejala rinitis alergi dengan berkesan. Walaupun ia mungkin tidak dapat disembuhkan sepenuhnya, kualiti hidup dapat ditingkatkan dengan ketara. Berbincang dengan doktor untuk pelan rawatan yang terbaik untuk anda.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.