COPD living day to day in children

Gambaran keseluruhan

COPD (Penyakit Paru-paru Obstruktif Kronik) adalah penyakit paru-paru jangka panjang yang menyukarkan pernafasan. Pada kanak-kanak, penyakit ini jarang berlaku dan biasanya disebabkan oleh masalah genetik atau jangkitan teruk yang merosakkan paru-paru. Ia menyebabkan saluran udara menjadi sempit dan radang, menjadikan kanak-kanak sukar bernafas.

Tidak, COPD pada kanak-kanak sangat jarang berlaku. Kebanyakan kes COPD berlaku pada orang dewasa yang merokok atau terdedah kepada asap rokok dalam tempoh lama.

Ia boleh menjejaskan kanak-kanak dari semua peringkat umur, tetapi lebih kerap berlaku pada mereka yang mempunyai sejarah keluarga dengan penyakit paru-paru, atau mereka yang lahir pramatang dengan paru-paru yang tidak matang sepenuhnya.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk berpanjangan (lebih 3 bulan) yang tidak hilang
• Sesak nafas terutamanya semasa bermain atau bersenam
• Bunyi semput atau wheezing semasa bernafas
• Kerap demam selsema atau jangkitan paru-paru

Gejala pada kanak-kanak

• Pertumbuhan dan perkembangan yang lambat berbanding kanak-kanak seusia
• Sukar tidur kerana batuk atau sesak nafas pada waktu malam
• Mudah letih dan tidak mahu bermain aktif seperti biasa
• Kelihatan pucat atau kebiruan di bibir dan kuku apabila sesak nafas teruk

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sesak nafas yang semakin teruk walaupun ketika berehat
• Batuk dengan kahak yang banyak, kadang berwarna hijau atau kuning
• Kehilangan berat badan dan kelemahan otot
• Kerap masuk hospital akibat jangkitan paru-paru

Punca

Punca utama

• Kekurangan alpha-1 antitripsin – masalah genetik yang menyebabkan paru-paru rosak
• Jangkitan paru-paru teruk semasa bayi (seperti radang paru-paru) yang meninggalkan parut kekal
• Penyakit bronkiektasis – saluran udara yang membesar dan mudah dijangkiti
• Penyakit fibrosis sistik – keturunan yang menyebabkan lendir pekat menyumbat paru-paru

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan COPD atau penyakit paru-paru lain
• Lahir pramatang dengan masalah paru-paru (seperti displasia bronkopulmonari)
• Terdedah kepada asap rokok secara pasif sejak kecil
• Jangkitan virus atau bakteria berulang pada paru-paru

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Anak tiba-tiba sukar bernafas atau nafas berbunyi semput
• Bibir atau muka kelihatan kebiruan
• Anak tidak boleh bercakap atau minum kerana susah bernafas

Buat temujanji rutin jika:

• Batuk berpanjangan selama lebih 4 minggu
• Kerap demam selsema atau dijangkiti paru-paru
• Pertumbuhan berat badan atau tinggi yang lambat

Diagnosis

Doktor akan menilai sejarah kesihatan anak, pemeriksaan fizikal, dan mungkin menjalankan ujian untuk mengesahkan COPD. Ujian ini termasuk ujian fungsi paru-paru yang disesuaikan untuk kanak-kanak, serta ujian darah dan sinar-X dada.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian spirometri (tiup ke dalam alat untuk mengukur jumlah udara) – jika anak cukup besar untuk bekerjasama
• Ujian darah untuk memeriksa kekurangan alpha-1 antitripsin
• Sinar-X dada atau imbasan CT untuk melihat paru-paru dengan lebih jelas
• Ujian kahak untuk mencari jangkitan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin mengambil beberapa lawatan. Doktor akan memastikan anak selesa, dan menerangkan setiap langkah. Ujian spirometri mungkin perlu diulang beberapa kali untuk hasil tepat. Ibu bapa boleh bertanya apa-apa soalan kepada doktor.

Rawatan

Rawatan COPD pada kanak-kanak bertujuan mengawal gejala, mencegah komplikasi, dan meningkatkan kualiti hidup. Ia merangkumi ubat-ubatan, terapi pernafasan, dan perubahan gaya hidup. Rancangan rawatan akan disesuaikan dengan keperluan anak. Jangan ubah atau hentikan ubat tanpa nasihat doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan anak minum air kosong secukupnya untuk mencairkan kahak
• Elakkan pendedahan kepada asap rokok dan pencemaran udara
• Galakkan anak melakukan senaman ringan seperti berjalan atau berbasikal, jika keadaan mengizinkan
• Gunakan pelembap udara di bilik tidur jika udara terlalu kering

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat penyedut (inhaler) untuk membantu membuka saluran pernafasan dan mengurangkan radang. Ubat-ubatan ini hanya boleh digunakan seperti yang diarahkan. Jika ada jangkitan, doktor akan memberi antibiotik yang sesuai. Terapi oksigen mungkin diperlukan jika paras oksigen rendah. Program pemulihan paru-paru khas untuk kanak-kanak boleh membantu mereka bernafas dengan lebih baik.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang dilakukan untuk COPD pada kanak-kanak. Hanya dalam kes yang sangat teruk seperti pendarahan paru-paru atau parut yang serius, doktor pakar akan menimbangkan pilihan ini selepas perbincangan teliti dengan keluarga.

Hidup dengan keadaan ini

Hidang seharian dengan COPD memerlukan perhatian khusus. Anak perlu mengambil ubat mengikut jadual, melakukan senaman ringan, dan mengelakkan pencetus seperti asap atau alergen. Ibu bapa boleh membantu anak merancang aktiviti supaya tidak terlalu memenatkan. Rehat yang mencukupi dan pemakanan seimbang juga penting.

Tip gaya hidup

• Pastikan persekitaran rumah bebas asap rokok dan habuk
• Gunakan topeng muka jika kualiti udara buruk atau pergi ke tempat sesak
• Galakkan anak tidur dalam posisi separuh duduk (bonggol bantal) untuk memudahkan pernafasan
• Ikut jadual vaksinasi yang disyorkan oleh KKM, termasuk suntikan flu dan pneumokokus

Diet dan senaman

Pemakanan seimbang dengan banyak buah-buahan dan sayur-sayuran membantu sistem imun. Elakkan makanan yang menyebabkan gas (seperti kacang, kubis) kerana boleh perut kembung dan menekan paru-paru. Senaman ringan seperti berjalan, berenang, atau yoga pernafasan membantu menguatkan otot pernafasan. Rujuk doktor sebelum memulakan program senaman.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidap COPD boleh membuat kanak-kanak rasa cemas, sedih, atau terasing kerana tidak dapat bermain seperti rakan sebaya. Galakkan anak bercakap tentang perasaannya. Jika perlu, minta bantuan kaunselor atau psikologi kanak-kanak. Ingat, kesihatan mental sama penting dengan kesihatan fizikal.

Pencegahan

COPD keturunan (seperti kekurangan alpha-1 antitripsin) tidak dapat dicegah, tetapi kesan buruknya boleh dikurangkan. Bagi kanak-kanak yang berisiko, mengelakkan asap rokok dan jangkitan adalah langkah penting. Vaksinasi dan penjagaan kesihatan yang baik membantu mencegah komplikasi.

Vaksin

Vaksinasi mengikut jadual KKM, termasuk vaksin influenza (setiap tahun) dan vaksin pneumokokus, boleh mengurangkan risiko jangkitan paru-paru yang memburukkan COPD.

Program saringan

Jika ada sejarah keluarga dengan COPD atau penyakit paru-paru, doktor mungkin mengesyorkan ujian saringan awal untuk mengesan masalah sebelum gejala timbul. Bincangkan dengan doktor tentang keperluan ini.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan paru-paru berulang yang boleh merosakkan paru-paru lebih teruk
• Pertumbuhan dan perkembangan terbantut akibat kekurangan oksigen
• Kegagalan pernafasan yang memerlukan rawatan rapi
• Masalah jantung akibat bebanan pada paru-paru

Pandangan jangka panjang

Walaupun COPD tidak boleh sembuh sepenuhnya, dengan rawatan yang betul dan penjagaan harian yang baik, kebanyakan kanak-kanak boleh menjalani hidup yang aktif dan bermakna. Ramai yang berjaya bersekolah, bermain, dan membesar dengan sihat. Teruskan berbincang dengan pasukan perubatan untuk mendapatkan sokongan terbaik.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD)

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗ · Malaysia
• Persatuan Paru-paru Malaysia · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.