Endometriosis living in pregnancy

Gambaran keseluruhan

Endometriosis adalah satu keadaan di mana tisu yang serupa dengan lapisan dalam rahim (endometrium) tumbuh di luar rahim, seperti di ovari, tiub fallopio, atau organ pelvis yang lain. Semasa mengandung, perubahan hormon boleh menyebabkan tisu ini menjadi kurang aktif dan gejala mungkin berkurangan, tetapi ada juga wanita yang masih mengalami kesakitan atau masalah lain. Kehamilan tidak menyembuhkan endometriosis, tetapi ia boleh memberi rehat kepada sistem reproduktif.

Endometriosis adalah keadaan yang agak biasa, menjejaskan kira-kira 1 daripada 10 wanita dalam usia reproduktif. Ramai wanita dengan endometriosis berjaya hamil dengan rawatan atau sendiri.

Ia menjejaskan wanita dalam usia subur, biasanya antara 15 hingga 49 tahun. Wanita yang mempunyai endometriosis mungkin mengambil masa lebih lama untuk hamil, tetapi ramai yang berjaya.

Gejala

Gejala biasa

• Kesakitan pelvis atau perut yang mungkin berkurangan semasa hamil
• Kesakitan semasa buang air besar atau kencing
• Senggugut yang teruk (mungkin tidak berlaku semasa hamil)
• Keletihan
• Kembung perut atau loya

Punca

Punca utama

• Punca sebenar endometriosis tidak diketahui, tetapi ia mungkin berkaitan dengan aliran darah haid yang mengalir ke belakang ke dalam pelvis (teori haid retrograde).
• Semasa mengandung, perubahan hormon (peningkatan progesteron) boleh mengurangkan aktiviti tisu endometriosis.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga endometriosis
• Tempoh haid yang pendek (kurang daripada 27 hari) atau haid yang lama (lebih daripada 7 hari)
• Mula haid pada usia muda (sebelum 11 tahun)
• Tidak pernah melahirkan anak

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda hamil dan mengalami sakit perut yang teruk, pendarahan, atau demam
• Jika anda rasa pergerakan bayi berkurangan secara mendadak

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda merancang kehamilan dan mempunyai endometriosis, jumpa doktor untuk perbincangan awal
• Jika gejala endometriosis seperti sakit pelvis kembali semasa hamil

Diagnosis

Endometriosis biasanya didiagnosis sebelum hamil melalui sejarah perubatan, pemeriksaan pelvis, dan ujian pengimejan seperti ultrabunyi. Semasa hamil, doktor mungkin menggunakan ultrabunyi untuk memeriksa keadaan pelvis.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ultrabunyi abdomen atau transvaginal
• Ujian darah (CA-125, tetapi tidak spesifik)
• Laparoskopi (pembedahan kecil untuk melihat terus tisu endometriosis, biasanya tidak dilakukan semasa hamil)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika anda hamil dan disyaki endometriosis, doktor akan memberi perhatian kepada kesihatan anda dan bayi. Anda mungkin perlu menjalani lebih banyak pemeriksaan antenatal. Laparoskopi tidak akan dilakukan semasa hamil melainkan ada kecemasan.

Rawatan

Rawatan endometriosis semasa hamil tertumpu kepada menguruskan gejala dan memastikan kehamilan selamat. Ubat-ubatan tertentu tidak sesuai semasa hamil, jadi doktor akan mencadangkan pilihan yang selamat. Pembedahan biasanya ditangguhkan sehingga selepas bersalin.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup dan elakkan aktiviti berat
• Gunakan pad pemanas (dengan berhati-hati pada suhu sederhana) untuk kesakitan ringan
• Senaman ringan seperti berjalan atau yoga pranatal
• Ambil makanan seimbang dan minum air secukupnya

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat tahan sakit yang selamat untuk ibu hamil, seperti parasetamol. Ubat hormon seperti kontraseptif atau agonis GnRH tidak boleh digunakan semasa hamil. Rawatan lain seperti terapi fizikal atau akupunktur mungkin membantu, tetapi perlu berbincang dengan doktor dahulu.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan untuk endometriosis (laparoskopi) biasanya ditangguhkan sehingga selepas bersalin, kerana pembedahan semasa hamil boleh berisiko kepada ibu dan bayi. Pembedahan hanya dilakukan dalam kecemasan, seperti jika terdapat sista ovari yang besar atau pecah.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan endometriosis semasa hamil memerlukan penjagaan tambahan. Anda mungkin perlu mendengar badan anda, berehat bila perlu, dan dapatkan sokongan daripada pasangan, keluarga, dan doktor. Kebanyakan wanita boleh menjalani kehidupan normal dengan sedikit pelarasan.

Tip gaya hidup

• Rutin tidur yang teratur untuk mengurangkan keletihan
• Kurangkan tekanan dengan meditasi atau senaman pernafasan
• Berhubung dengan kumpulan sokongan dalam talian atau komuniti

Diet dan senaman

Makan makanan kaya serat seperti buah-buahan, sayur-sayuran, dan bijirin penuh. Elakkan makanan diproses dan lemak trans. Senaman ringan seperti berenang atau prenatal pilates boleh membantu mengurangkan sakit dan meningkatkan mood. Rujuk doktor sebelum memulakan sebarang program senaman baru.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Endometriosis dan kehamilan boleh menyebabkan kebimbangan, terutamanya tentang keselamatan bayi. Perasaan sedih, marah, atau takut adalah normal. Bercakap dengan kaunselor atau ahli psikologi boleh membantu. Ingat, anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Endometriosis tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi diagnosis awal dan rawatan boleh membantu menguruskan gejala. Kehamilan sendiri tidak mencegah endometriosis, tetapi ia boleh memberi rehat sementara kepada sistem reproduktif.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk endometriosis. Jika anda mempunyai gejala, berjumpa doktor untuk pemeriksaan. Semasa hamil, doktor akan memantau kesihatan anda dan bayi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kesakitan yang berterusan menjejaskan kualiti hidup
• Peningkatan risiko keguguran atau kelahiran pramatang
• Kesan pada kesuburan jika endometriosis teruk
• Kemungkinan sista ovari (endometrioma) yang boleh pecah

Pandangan jangka panjang

Walaupun endometriosis boleh memberikan cabaran, kebanyakan wanita dengan keadaan ini hamil dengan selamat dan melahirkan bayi yang sihat. Dengan penjagaan antenatal yang baik, sokongan, dan rawatan yang sesuai, anda boleh melalui kehamilan dengan lebih tenang. Ingat, setiap kehamilan adalah unik, dan doktor akan membantu anda melalui setiap langkah.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• Endometriosis Foundation of America
• World Endometriosis Society

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) - Program Kesihatan Wanita · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.