Hidup dengan Terapi Oksigen di Rumah

Gambaran keseluruhan

Terapi oksigen di rumah ialah rawatan yang memberikan oksigen tambahan kepada anda apabila tahap oksigen dalam darah rendah. Ia membantu anda bernafas dengan lebih mudah dan melindungi organ badan anda.

Ya. Ramai orang di Malaysia, terutamanya warga emas dengan penyakit paru-paru atau jantung, menggunakan terapi oksigen di rumah.

Ia biasanya untuk orang yang mempunyai penyakit seperti penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD), kegagalan jantung, asma yang teruk, atau sesetengah penyakit paru-paru yang lain. Doktor akan menilai sama ada anda sesuai untuk terapi ini.

Gejala

Gejala biasa

• Sukar bernafas atau tercungap-cungap
• Rasa keletihan yang luar biasa
• Kebiruan pada bibir atau hujung jari
• Kekeliruan atau kepala terasa ringan

Gejala pada kanak-kanak

• Tarik nafas laju dan dalam
• Bibir atau lidah kebiruan
• Kelihatan kembung atau lesu
• Susah menyusu atau makan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Rasa mengantuk berlebihan
• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku
• Sukar bercakap atau bergerak
• Pernafasan semakin laju atau lambat

Punca

Punca utama

• Penyakit paru-paru seperti COPD atau emfisema
• Kegagalan jantung yang menyebabkan ketidakseimbangan oksigen
• Jangkitan paru-paru yang teruk seperti pneumonia
• Penyakit lain yang mengakibatkan kadar oksigen rendah dalam darah

Faktor risiko

• Sejarah merokok yang lama
• Pendedahan kepada pencemaran udara atau bahan toksik
• Umur yang lanjut
• Penyakit jantung atau paru-paru yang tidak dirawat

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika sesak nafas semakin teruk
• Jika anda tidak dapat menunaikan aktiviti harian kerana keletihan
• Jika bibir atau kuku menjadi kebiruan

Buat temujanji rutin jika:

• Ikut temu janji susulan dengan doktor
• Semak dan servis alat oksigen secara berkala
• Bincangkan sebarang kesan sampingan atau masalah dengan doktor

Diagnosis

Doktor akan mengukur tahap oksigen dalam darah menggunakan alat kecil yang dipanggil oksimeter dan kadangkala ujian darah. Keputusan ini menentukan sama ada anda memerlukan terapi oksigen.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian oksimeter (pulse oximetry)
• Ujian gas darah arteri
• Ujian fungsi paru-paru
• Radiografi dada jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan menerangkan keputusan ujian dan bincang tentang cara terapi oksigen dijalankan. Anda akan diberi latihan tentang cara menggunakan alat dengan selamat.

Rawatan

Rawatan utama adalah terapi oksigen yang membekalkan oksigen tambahan pada kadar yang ditetapkan oleh doktor. Terapi ini perlu digunakan mengikut arahan untuk mendapat kebaikan yang maksimum.

Penjagaan diri di rumah

• Patuhi arahan doktor tentang tempoh dan aliran oksigen
• Jangan merokok atau berada dekat api ketika menggunakan oksigen
• Pastikan bilik mempunyai pengudaraan yang baik
• Bersihkan alat tiub dan kanula mengikut panduan
• Simpan alat oksigen ditempat selamat dan jauh daripada jangkauan kanak-kanak

Rawatan perubatan

Doktor akan menetapkan peralatan seperti kanula hidung atau topeng muka. Kadar aliran oksigen akan diselaraskan berdasarkan keperluan anda. Anda mungkin juga perlu mengambil ubat lain untuk merawat penyakit yang menjadi punca kekurangan oksigen. Semua ubat perlu diambil mengikut preskripsi doktor.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan terapi oksigen di rumah adalah menyesuaikan diri. Anda boleh terus melakukan banyak aktiviti harian seperti membaca, menonton televisyen, dan bergaul dengan keluarga. Pastikan alat oksigen anda berfungsi dengan baik setiap hari.

Tip gaya hidup

• Amalkan aktiviti fizikal ringan seperti berjalan perlahan jika dibenarkan doktor
• Rehat secukupnya dan tidur mengikut masa
• Sentiasa bawa nombor kecemasan di telefon
• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran. Senaman ringan seperti berjalan atau senaman pernafasan boleh dilakukan selepas berunding dengan doktor. Elakkan makanan terlalu berat yang menyebabkan rasa begah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sesetengah orang berasa sedih atau risau apabila terpaksa bergantung pada oksigen. Ini adalah normal. Bercakap dengan ahli keluarga atau kaunselor boleh membantu. Ingat, terapi ini membantu anda hidup lebih selesa.

Pencegahan

Penyakit yang memerlukan terapi oksigen tidak semestinya boleh dicegah, tetapi anda boleh mengelakkan keadaan menjadi lebih teruk dengan mendapatkan rawatan awal dan menjaga kesihatan.

Vaksin

Pastikan anda mendapat vaksin seperti vaksin selesema dan pneumonia mengikut jadual yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia.

Program saringan

Jika anda berisiko tinggi, pemeriksaan kesihatan secara berkala dapat membantu mengesan masalah awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan organ seperti jantung dan otak akibat kekurangan oksigen
• Keletihan melampau dan gangguan tidur
• Risiko kemalangan akibat pening atau kekeliruan
• Penyakit semakin teruk dan memerlukan kemasukan hospital

Pandangan jangka panjang

Dengan terapi oksigen yang betul dan penjagaan yang konsisten, ramai pesakit dapat menjalani hidup yang lebih aktif dan selesa. Sentiasa berhubung dengan pasukan kesihatan anda untuk hasil yang terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.