HPV pada Kanak-kanak: Panduan Selepas Diagnosis

Gambaran keseluruhan

HPV (Human Papillomavirus) adalah virus yang sangat biasa. Virus ini boleh menyebabkan jangkitan pada kulit dan lapisan dalam badan, seperti di tekak, alat kelamin, dan dubur. Jika anak anda telah didiagnosis dengan HPV, jangan risau – kebanyakan jangkitan HPV sembuh dengan sendirinya. Artikel ini akan membantu anda memahami apa yang perlu dilakukan seterusnya.

Ya, jangkitan HPV sangat biasa pada kanak-kanak dan remaja. Kebanyakan kanak-kanak akan dijangkiti HPV pada suatu ketika, tetapi sistem imun mereka biasanya dapat membersihkan virus dengan sendirinya.

HPV boleh menjejaskan sesiapa sahaja, termasuk kanak-kanak dan remaja. Jangkitan ini sering berlaku melalui sentuhan kulit ke kulit, dan pada kanak-kanak ia mungkin tidak berkaitan dengan aktiviti seksual.

Gejala

Gejala biasa

• Ketuat biasa pada tangan atau kaki (ketuat kulit)
• Ketuat pada alat kelamin atau dubur (ketuat kelamin)
• Luka kecil atau ketumbuhan di mulut atau tekak

Gejala pada kanak-kanak

• Ketuat pada jari, tangan, atau lutut
• Ketuat rata pada muka atau kaki
• Luka atau benjolan di sekitar kemaluan (jarang pada kanak-kanak kecil)
• Tiada simptom langsung – jangkitan tanpa gejala

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Ketuat kelamin yang berulang
• Perubahan pada sel serviks (dikesan melalui ujian Pap smear)
• Ketumbuhan yang boleh menjadi kanser jika tidak dirawat (sangat jarang pada orang yang sihat)

Punca

Punca utama

• HPV adalah virus yang disebarkan melalui sentuhan kulit ke kulit yang rapat.
• Pada kanak-kanak, jangkitan boleh berlaku melalui sentuhan biasa seperti berkongsi tuala atau mainan, atau dari ibu semasa lahir.
• Virus ini boleh kekal di dalam badan tanpa menyebabkan gejala.

Faktor risiko

• Sistem imun yang lemah (contohnya akibat penyakit atau ubat-ubatan)
• Ekzema atau kulit yang rosak
• Pendedahan kepada seseorang yang mempunyai ketuat
• Berkongsi barang peribadi seperti tuala, pakaian, atau alat sukan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anak anda mempunyai ketuat di bahagian kelamin atau dubur
• Jika ketuat berdarah, bernanah, atau menjadi sangat sakit
• Jika anak anda mengalami pendarahan yang tidak biasa di kawasan kelamin

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anak anda mempunyai ketuat biasa yang tidak hilang selepas beberapa bulan
• Jika anda bimbang tentang penularan HPV kepada orang lain
• Semasa pemeriksaan kesihatan biasa untuk remaja selepas umur 9 tahun (vaksinasi HPV)

Diagnosis

Doktor akan membuat diagnosis dengan melihat ketuat atau luka. Untuk jangkitan tanpa gejala, ujian khas mungkin diperlukan, tetapi ini jarang dilakukan pada kanak-kanak.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal oleh doktor
• Ujian Pap smear (hanya untuk remaja yang sudah aktif secara seksual, mengikut garis panduan KKM)
• Ujian HPV (untuk kes tertentu, biasanya tidak disarankan untuk kanak-kanak)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika anak anda disyaki HPV, doktor akan memeriksa kulit dan kawasan yang terlibat. Mereka mungkin bertanya tentang sejarah kesihatan dan gejala. Tiada ujian darah rutin untuk HPV pada kanak-kanak. Kebanyakan diagnosis dibuat berdasarkan pemerhatian klinikal.

Rawatan

Rawatan untuk HPV pada kanak-kanak bergantung kepada jenis dan lokasi jangkitan. Kebanyakan kes tidak memerlukan rawatan kerana virus akan hilang dengan sendiri. Jika rawatan diperlukan, ia bertujuan untuk membuang ketuat atau luka, bukan membunuh virus itu sendiri.

Penjagaan diri di rumah

• Jangan mencakar atau mengorek ketuat kerana ia boleh merebak.
• Pastikan kawasan yang terjejas bersih dan kering.
• Gunakan pelindung seperti plaster untuk mengelakkan sentuhan langsung dengan orang lain.
• Elakkan berkongsi tuala, pakaian, atau alat sukan.

Rawatan perubatan

Doktor boleh menggunakan rawatan seperti ubat sapuan (krim atau larutan khas), pembekuan dengan nitrogen cair (cryotherapy), atau rawatan laser. Untuk ketuat kelamin, rawatan dijalankan oleh doktor pakar. Jangan gunakan ubat ketuat yang dibeli di kedai tanpa nasihat doktor, terutamanya pada kanak-kanak.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan pada kanak-kanak. Ia mungkin dipertimbangkan jika ketuat sangat besar, tidak bertindak balas terhadap rawatan lain, atau jika terdapat tanda-tanda perubahan pra-kanser (sangat jarang).

Hidup dengan keadaan ini

Anak anda boleh menjalani kehidupan seperti biasa. Tiada sekatan khas dalam aktiviti harian. Pastikan kebersihan diri dijaga dan ajar anak untuk tidak menyentuh ketuat. Jika ketuat terletak di kawasan yang mudah terkena, gunakan plaster.

Tip gaya hidup

• Galakkan tabiat mencuci tangan yang baik.
• Pastikan anak memakai alas kaki di tempat awam seperti kolam renang atau gimnasium.
• Elakkan berkongsi peralatan peribadi seperti sikat, tuala, atau selipar.

Diet dan senaman

Tiada pantang makanan khusus. Pemakanan seimbang dengan buah-buahan dan sayur-sayuran yang kaya vitamin dapat menyokong sistem imun. Aktiviti fizikal yang biasa adalah digalakkan untuk kesihatan umum.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mendiagnosis HPV pada anak mungkin menimbulkan kebimbangan atau rasa bersalah kepada ibu bapa. Namun, ingatlah bahawa jangkitan ini sangat biasa dan bukan tanda sesuatu yang buruk. Bercakaplah dengan anak secara terbuka dan tenang, dan beri sokongan emosi. Jika anda atau anak anda berasa tertekan, dapatkan bantuan daripada kaunselor atau psikologi.

Pencegahan

Ya, sebahagian jangkitan HPV boleh dicegah dengan vaksinasi dan amalan kebersihan yang baik. Vaksin HPV disyorkan untuk kanak-kanak berumur 9 tahun ke atas, mengikut jadual imunisasi negara. Elakkan berkongsi barang peribadi dan amalkan kebersihan tangan.

Vaksin

Vaksin HPV selamat dan berkesan. Ia melindungi daripada jenis HPV yang paling biasa menyebabkan ketuat dan kanser. Di Malaysia, vaksin HPV diberikan kepada remaja perempuan dan lelaki melalui program imunisasi sekolah. Rujuk klinik kesihatan atau doktor untuk jadual lengkap.

Program saringan

Bagi remaja perempuan yang sudah aktif secara seksual, ujian Pap smear disarankan bermula pada usia 21 tahun, atau mengikut garis panduan KKM. Untuk kanak-kanak yang lebih kecil, tiada saringan rutin diperlukan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Ketuat mungkin merebak ke bahagian lain badan atau kepada orang lain.
• Dalam kes yang jarang berlaku, jangkitan HPV yang berterusan boleh menyebabkan perubahan sel yang membawa kepada kanser (contohnya kanser serviks, dubur, atau tekak) pada masa dewasa.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kanak-kanak dengan HPV pulih sepenuhnya tanpa sebarang masalah jangka panjang. Jangkitan ini biasanya tidak meninggalkan kesan. Dengan pemantauan yang betul dan rawatan jika perlu, anak anda boleh terus membesar dengan sihat. Ingat, HPV bukanlah sesuatu yang memalukan – ia virus biasa yang boleh diuruskan dengan baik.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• World Health Organization (WHO) – HPV

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia – Program Imunisasi Kebangsaan · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.