Kidney transplant overview for patients

Gambaran keseluruhan

Pemindahan buah pinggang adalah prosedur pembedahan di mana buah pinggang yang sihat daripada penderma diletakkan ke dalam badan pesakit yang mengalami kegagalan buah pinggang peringkat akhir. Buah pinggang baru ini akan mengambil alih fungsi buah pinggang yang rosak.

Pemindahan buah pinggang semakin biasa dilakukan di Malaysia, namun jumlah pesakit yang memerlukan masih jauh melebihi jumlah buah pinggang yang tersedia.

Ia biasanya dilakukan pada pesakit yang mengalami kegagalan buah pinggang peringkat akhir, tanpa mengira usia, tetapi pesakit mesti memenuhi syarat kesihatan tertentu yang dinilai oleh pasukan perubatan.

Gejala

Gejala biasa

• Keletihan yang teruk
• Bengkak pada kaki, buku lali, atau muka (edema)
• Penurunan jumlah air kencing
• Sesak nafas
• Loya dan muntah

Gejala pada kanak-kanak

• Pertumbuhan terbantut
• Muntah berulang
• Kurang selera makan
• Kerap demam tanpa sebab jelas

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar fokus
• Keletihan melampau
• Bengkak kaki yang semakin teruk
• Kulit kering dan gatal

Punca

Punca utama

• Kencing manis yang tidak terkawal (diabetes)
• Tekanan darah tinggi yang kronik
• Penyakit glomerulonephritis (keradangan pada penapis buah pinggang)

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang mempunyai penyakit buah pinggang
• Obesiti
• Merokok
• Jangkitan berulang pada buah pinggang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami mana-mana simptom kecemasan seperti sesak nafas atau tiada air kencing langsung
• Jika bengkak atau gejala lain bertambah teruk secara tiba-tiba

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai penyakit buah pinggang kronik dan perlu menjalani pemeriksaan berkala
• Jika anda ingin membincangkan pilihan rawatan termasuk kemungkinan pemindahan

Diagnosis

Pemindahan buah pinggang memerlukan penilaian yang teliti melalui ujian darah, ujian air kencing, dan imbasan untuk menentukan sama ada anda sesuai untuk menjalani pembedahan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa fungsi buah pinggang dan keserasian tisu
• Ujian air kencing untuk mengukur kandungan protein dan darah
• Ultrasound atau CT scan buah pinggang
• Biopsi buah pinggang (sampel tisu) jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses penilaian mengambil beberapa minggu hingga bulan. Anda akan bertemu dengan pakar buah pinggang, pakar pemindahan, dan pakar pemakanan. Jika anda didapati sesuai, nama anda akan dimasukkan ke dalam senarai menunggu penderma.

Rawatan

Pemindahan buah pinggang adalah rawatan pembedahan yang menggantikan buah pinggang yang gagal dengan buah pinggang yang sihat. Ia adalah pilihan terbaik untuk ramai pesakit, tetapi memerlukan komitmen seumur hidup terhadap ubat-ubatan dan pemeriksaan.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil ubat penahan imun setiap hari tepat pada masanya
• Jaga kebersihan diri untuk mengurangkan risiko jangkitan
• Pantau tanda-tanda penolakan seperti demam, sakit di bahagian pemindahan, atau perubahan air kencing

Rawatan perubatan

Selepas pemindahan, anda perlu mengambil ubat imunosupresan (ubat yang mengurangkan daya tahan tubuh) untuk mengelakkan tubuh menolak buah pinggang baru. Dos dan jenis ubat akan ditetapkan oleh doktor anda. Anda juga mungkin memerlukan ubat untuk mengawal tekanan darah dan mengelakkan jangkitan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan pemindahan dijalankan sebaik sahaja buah pinggang daripada penderma yang sesuai tersedia. Ia biasanya mengambil masa 3-4 jam dan memerlukan beberapa hari rawatan di hospital.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas pulih, anda boleh menjalani kehidupan yang lebih aktif. Anda perlu terus mengambil ubat setiap hari dan menghadiri temujanji susulan secara berkala untuk memastikan buah pinggang berfungsi dengan baik.

Tip gaya hidup

• Elakkan sentuhan dengan orang yang sakit untuk mengurangkan risiko jangkitan
• Jangan merokok atau minum alkohol secara berlebihan
• Kekalkan berat badan yang sihat

Diet dan senaman

Amalkan pemakanan sihat dengan rendah garam, rendah lemak, dan cukup protein mengikut saranan doktor. Senaman ringan seperti berjalan kaki boleh membantu mengekalkan kecergasan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kehidupan selepas pemindahan boleh menimbulkan tekanan – kebimbangan tentang penolakan, kesan sampingan ubat, dan perubahan gaya hidup. Ini adalah normal. Dapatkan sokongan daripada keluarga, rakan, atau kumpulan sokongan.

Pencegahan

Kegagalan buah pinggang yang membawa kepada keperluan pemindahan boleh dicegah atau ditangguhkan dengan mengawal penyakit seperti kencing manis dan tekanan darah tinggi. Amalkan gaya hidup sihat sejak awal.

Vaksin

Vaksin seperti influenza, hepatitis B, dan pneumonia disyorkan sebelum pemindahan untuk mengurangkan risiko jangkitan. Rujuk doktor anda tentang jadual vaksinasi.

Program saringan

Pemeriksaan kesihatan berkala untuk mengesan penyakit buah pinggang awal disarankan, terutamanya jika anda mempunyai faktor risiko seperti diabetes atau tekanan darah tinggi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kegagalan buah pinggang yang tidak dirawat boleh membawa kepada kematian akibat toksin terkumpul dalam badan (uremia)
• Penyakit jantung
• Kerosakan saraf dan otak

Pandangan jangka panjang

Dengan pemindahan buah pinggang yang berjaya, ramai pesakit dapat kembali menjalani kehidupan yang aktif dan produktif. Walaupun terdapat risiko penolakan dan kesan sampingan ubat, rawatan rapi dan pemantauan berterusan membolehkan kebanyakan pesakit menikmati kualiti hidup yang baik selama bertahun-tahun.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Yayasan Buah Pinggang Kebangsaan Malaysia (National Kidney Foundation Malaysia) · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.