Hidup dengan Sarkoidosis

Gambaran keseluruhan

Sarkoidosis ialah penyakit radang yang jarang berlaku. Ia menyebabkan sel-sel imun (pertahanan badan) berkumpul dan membentuk ketulan kecil yang dipanggil granuloma dalam organ-organ badan. Granuloma ini selalunya muncul di paru-paru dan kelenjar limfa, tetapi ia juga boleh berlaku pada kulit, mata, atau organ lain.

Sarkoidosis ialah penyakit yang jarang berlaku. Walau bagaimanapun, ia bukan penyakit berjangkit dan tidak boleh merebak dari seorang ke seorang yang lain.

Ia lebih kerap berlaku pada orang dewasa berumur bawah 40 tahun, terutamanya wanita. Ia juga lebih biasa dalam kalangan individu berketurunan Afrika atau Scandinavia. Walaupun begitu, sesiapa sahaja boleh menghidapnya.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk berterusan
• Sesak nafas
• Keletihan yang teruk
• Sakit atau ketidakselesaan di dada
• Ruam kulit, terutamanya di kawasan tulang kering
• Sakit sendi
• Kelenjar limfa bengkak
• Penglihatan kabur atau mata berair

Gejala pada kanak-kanak

• Ruam kulit
• Sakit sendi
• Mata merah atau sakit, sensitif kepada cahaya
• Keletihan dan demam
• Kelenjar bengkak

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala kulit lebih jarang
• Lebih kerap mengalami masalah paru-paru kronik
• Keletihan yang berpanjangan
• Sakit tulang atau sendi yang berlarutan

Punca

Punca utama

• Punca sebenar tidak diketahui.
• Sistem imun badan bertindak balas secara berlebihan terhadap sesuatu pencetus, seperti jangkitan atau bahan di persekitaran.
• Faktor genetik mungkin memainkan peranan kerana ia lebih kerap berlaku dalam kalangan ahli keluarga terdekat.

Faktor risiko

• Berumur antara 20 hingga 40 tahun
• Keturunan Afrika, Asia Timur, atau Scandinavia
• Mempunyai sejarah keluarga yang menghidap sarkoidosis
• Terdedah kepada habuk, kulat, atau bahan kimia tertentu di tempat kerja

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami gejala pernafasan yang semakin teruk seperti sesak nafas atau sakit dada.
• Jika anda melihat ruam kulit yang tidak hilang atau berulang.
• Jika mata anda menjadi merah, sakit, atau penglihatan terganggu.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda berasa sangat letih tanpa sebab yang jelas dan berlarutan lebih beberapa minggu.
• Jika anda mengalami batuk berterusan lebih dari sebulan.
• Jika anda mengalami kelenjar bengkak di leher, ketiak, atau pangkal paha.

Diagnosis

Diagnosis dibuat oleh doktor berdasarkan pemeriksaan fizikal, sejarah perubatan, dan ujian yang berkaitan. Oleh kerana gejala menyerupai penyakit lain, doktor perlu menolak kemungkinan lain terlebih dahulu.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada untuk melihat granuloma atau kelenjar bengkak di paru-paru
• Ujian darah untuk memeriksa fungsi organ dan tahap keradangan
• Ujian fungsi paru-paru untuk mengukur pernafasan
• Biopsi — mengambil sampel tisu kecil daripada organ yang terjejas untuk diperiksa di bawah mikroskop
• Imbasan CT untuk melihat keadaan paru-paru dengan lebih jelas

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika sarkoidosis disyaki, doktor mungkin merujuk anda kepada pakar paru-paru, pakar kulit, atau pakar mata. Proses diagnosis mungkin mengambil masa kerana ia menyerupai penyakit lain. Anda mungkin perlu menjalani beberapa ujian susulan untuk memantau keadaan. Ujian ini biasanya tidak menyakitkan, walaupun biopsi mungkin memerlukan prosedur kecil.

Rawatan

Ramai pesakit tidak memerlukan rawatan kerana penyakit ini boleh pulih sendiri. Bagi mereka yang memerlukan rawatan, matlamatnya adalah untuk melegakan gejala, mengurangkan keradangan, dan mencegah kerosakan organ. Rawatan biasanya dimulakan sekiranya gejala teruk atau organ penting seperti jantung, paru-paru, atau mata terjejas.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil ubat-ubatan yang disyorkan oleh doktor mengikut jadual
• Dapatkan rehat yang cukup dan tidur yang berkualiti
• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Jaga kesihatan emosi anda dengan berbincang bersama keluarga atau rakan sekiranya perlu
• Pantau perubahan gejala dan laporkan kepada doktor

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan untuk sarkoidosis biasanya melibatkan kortikosteroid atau ubat-ubatan yang mengurangkan aktiviti sistem imun. Ubat-ubatan ini perlu diambil di bawah pengawasan doktor yang rapat kerana ia boleh memberi kesan sampingan. Sekiranya organ tertentu seperti mata atau jantung terjejas, rawatan khusus akan diberikan oleh pakar berkaitan. Bagi sesetengah kes, ubat anti-radang lain mungkin digunakan. Jangan beli atau ambil sebarang ubat tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk sarkoidosis. Ia mungkin dilakukan untuk mengambil sampel tisu bagi biopsi atau bagi meletakkan saluran kecil untuk membantu pernafasan dalam kes yang sangat teruk, tetapi ini bukan rawatan utama.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan sarkoidosis memerlukan anda mendengar badan anda. Ada hari anda berasa lebih bertenaga dan ada hari yang sukar. Ia membantu untuk merancang aktiviti anda, berehat di antara tugasan, dan meminta pertolongan apabila perlu. Berkomunikasi dengan doktor secara berkala adalah kunci untuk memantau keadaan anda.

Tip gaya hidup

• Kekalkan aktiviti fizikal yang ringan seperti berjalan kaki, jika dibenarkan oleh doktor
• Elakkan persekitaran berhabuk atau berasap, termasuk asap rokok
• Gunakan pelindung matahari jika anda mengalami ruam kulit
• Uruskan tekanan diri dengan teknik relaksasi atau hobi yang anda gemari
• Tidur yang cukup dan konsisten

Diet dan senaman

Tidak ada diet khas yang boleh menyembuhkan sarkoidosis, tetapi anda digalakkan mengambil makanan seimbang seperti buah-buahan, sayur-sayuran, bijirin penuh, dan sumber protein yang sihat. Senaman ringan seperti berjalan atau berbasikal boleh membantu mengekalkan kesihatan paru-paru dan jantung. Dengarkan badan anda—jika anda berasa penat, berhenti dan berehat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidap penyakit kronik boleh menyebabkan tekanan, kebimbangan, atau kemurungan. Jangan segan untuk berkongsi perasaan anda dengan orang yang dipercayai. Sekiranya anda merasa sedih yang berterusan atau hilang minat dalam aktiviti harian, berbincanglah dengan doktor atau kaunselor. Sokongan adalah penting, dan anda tidak perlu menghadapinya sendirian.

Pencegahan

Sarkoidosis tidak dapat dicegah kerana puncanya tidak diketahui. Walau bagaimanapun, anda boleh mengambil langkah untuk mengurangkan risiko komplikasi dengan menjaga kesihatan umum, berhenti merokok, dan mendapatkan rawatan awal sekiranya gejala timbul.

Vaksin

Sila pastikan imunisasi anda mengikut jadual yang disyorkan oleh KKM, termasuk vaksin selesema dan vaksin pneumonia. Ini membantu melindungi paru-paru anda daripada jangkitan yang boleh memburukkan keadaan. Rujuk doktor sebelum mendapatkan sebarang vaksin.

Program saringan

Tiada pemeriksaan saringan khusus untuk sarkoidosis dalam populasi umum. Walau bagaimanapun, orang yang mempunyai sejarah keluarga atau mereka yang pernah mengalami gejala yang berkaitan harus berbincang dengan doktor mengenai pemantauan yang sesuai.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan kekal pada paru-paru (fibrosis pulmonari)
• Masalah jantung seperti gangguan irama atau kegagalan jantung
• Kerosakan mata yang boleh menyebabkan kebutaan
• Masalah buah pinggang akibat paras kalsium yang tinggi
• Kesakitan kronik atau keletihan yang berpanjangan

Pandangan jangka panjang

Prognosis bagi seseorang yang menghidap sarkoidosis adalah baik bagi kebanyakan pesakit. Lebih separuh daripada mereka akan pulih sepenuhnya tanpa rawatan atau dengan rawatan yang minimum. Walaupun sesetengah pesakit mengalami gejala berlarutan, rawatan moden dapat membantu mengawal penyakit dan mengekalkan kualiti hidup. Sentiasa ingat bahawa setiap kes adalah berbeza—berbincang dengan doktor untuk memahami keadaan anda dan pilihan rawatan yang terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.