Hidup Selepas Rawatan Kanser Paru-paru pada Warga Emas

Gambaran keseluruhan

Kanser paru-paru berlaku apabila sel-sel di dalam paru-paru membesar dengan tidak normal dan membentuk ketumbuhan. 'Survivorship' bermaksud kehidupan seseorang selepas selesai rawatan kanser. Ia termasuk menjaga kesihatan, memantau kesan sampingan, dan menjalani kehidupan yang bermakna.

Kanser paru-paru adalah salah satu jenis kanser yang paling kerap di Malaysia. Kebanyakan pesakit berumur 60 tahun ke atas, dan ramai yang terus hidup dengan baik selepas rawatan.

Kanser paru-paru lebih kerap menyerang warga emas, terutamanya mereka yang berumur 70 tahun ke atas. Walau bagaimanapun, sesiapa sahaja boleh mengalaminya, termasuk mereka yang tidak pernah merokok.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk yang tidak sembuh-sembuh
• Kahak atau lendir bercampur darah
• Sakit dada
• Sesak nafas
• Penurunan berat badan tanpa sebab
• Rasa letih yang berterusan

Gejala pada kanak-kanak

• Kanser paru-paru sangat jarang berlaku pada kanak-kanak. Jika ia berlaku, gejala mungkin termasuk batuk berlarutan, jangkitan paru-paru yang kerap, dan bunyi semput.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada warga emas, gejala seperti mudah letih atau batuk mungkin disangka sebahagian daripada penuaan biasa. Oleh itu, penting untuk berjumpa doktor jika gejala berlarutan.

Punca

Punca utama

• Kanser paru-paru bermula apabila sel-sel dalam paru-paru berubah dan membesar secara tidak terkawal. Punca utama adalah merokok atau pendedahan kepada asap rokok dalam tempoh yang lama.

Faktor risiko

• Merokok atau bekas perokok
• Terdedah kepada asap rokok secara pasif
• Sejarah keluarga dengan kanser paru-paru
• Terdedah kepada asbestos, radon, atau bahan kimia berbahaya di tempat kerja
• Usia yang meningkat

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Segera berjumpa doktor jika anda mengalami batuk berdarah, sakit dada, atau kesukaran bernafas.

Buat temujanji rutin jika:

• Ikuti jadual temu janji susulan yang ditetapkan oleh doktor anda untuk memantau kesihatan dan mengesan sebarang masalah lebih awal.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan sejarah kesihatan anda, kemudian menjalankan pemeriksaan fizikal dan ujian seperti imbasan dan biopsi untuk mengesahkan kanser paru-paru.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada
• Imbasan CT (computed tomography)
• Bronkoskopi (tiub nipis dengan kamera untuk melihat saluran pernafasan)
• Biopsi (mengambil sampel tisu untuk diperiksa)
• Ujian fungsi paru-paru

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan berjumpa dengan pakar yang menerangkan setiap ujian dan hasilnya. Bawa senarai soalan dan seorang ahli keluarga untuk mendengar bersama. Keputusan ujian biasanya mengambil masa beberapa hari hingga seminggu.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada jenis dan peringkat kanser, serta kesihatan keseluruhan anda. Fokus rawatan adalah untuk membuang atau mengawal sel kanser, serta melegakan gejala. Pasukan perubatan akan membincangkan pilihan terbaik bersama anda.

Penjagaan diri di rumah

• Berehat secukupnya
• Amalkan pemakanan seimbang
• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Lakukan aktiviti ringan seperti berjalan
• Minum air kosong yang mencukupi

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencadangkan pembedahan, terapi sinaran, kemoterapi, terapi sasaran, atau imunoterapi. Imunoterapi membantu sistem imun badan sendiri melawan sel kanser. Semua rawatan ini perlu dibincangkan secara teliti dengan pasukan perubatan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya dilakukan jika kanser masih pada peringkat awal dan pesakit mampu menahannya. Doktor akan membuang bahagian paru-paru yang mengandungi kanser.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas rawatan, anda mungkin berasa lemah dan cepat letih. Cuba lakukan aktiviti harian pada kadar yang selesa, minta bantuan untuk tugasan berat, dan pastikan rehat yang cukup.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok sepenuhnya
• Elakkan pendedahan kepada asap rokok dan pencemaran udara
• Dapatkan suntikan selesema dan pneumonia atas nasihat doktor
• Kekal aktif secara sederhana
• Tidur yang berkualiti

Diet dan senaman

Makan makanan yang pelbagai, termasuk buah-buahan, sayur-sayuran, bijirin penuh, dan protein seperti ikan dan ayam tanpa kulit. Senaman ringan seperti berjalan selama 20 minit setiap hari boleh menguatkan badan dan minda.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Perasaan bimbang, sedih, atau takut adalah normal selepas rawatan kanser. Sokongan daripada keluarga dan rakan amat penting. Jika anda berasa tekanan keterlaluan, berbincang dengan doktor untuk mendapatkan kaunseling.

Pencegahan

Tidak semua kanser paru-paru dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan tidak merokok, mengelakkan asap rokok, dan menjalani gaya hidup sihat.

Vaksin

Vaksin selesema dan pneumonia tidak mencegah kanser paru-paru, tetapi ia membantu melindungi paru-paru anda daripada jangkitan, yang penting semasa pemulihan.

Program saringan

Saringan untuk kanser paru-paru menggunakan imbasan CT dos rendah mungkin disyorkan untuk orang yang berisiko tinggi, seperti perokok aktif atau bekas perokok. Bincangkan dengan doktor sama ada saringan sesuai untuk anda.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kanser yang tidak dirawat boleh merebak ke organ lain
• Menyebabkan kesakitan dan kesukaran bernafas
• Menimbulkan cecair dalam paru-paru yang menyukarkan pernafasan
• Menurunkan kualiti hidup secara keseluruhan

Pandangan jangka panjang

Walaupun cabaran itu ada, ramai warga emas menjalani kehidupan yang bermakna selepas rawatan kanser paru-paru. Dengan penjagaan kesihatan yang baik, sokongan keluarga, dan pemantauan berkala, kualiti hidup dapat dikekalkan.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.