Migrain: Panduan Pemakanan & Diet

Gambaran keseluruhan

Migrain ialah sejenis sakit kepala yang berdenyut, biasanya pada sebelah kepala, dan boleh disertai loya, muntah, serta sensitif kepada cahaya dan bunyi. Ia berkaitan dengan cara otak memproses isyarat sakit dan bukan sekadar sakit kepala biasa.

Migrain adalah sangat biasa. Kira-kira 1 daripada 7 orang di seluruh dunia mengalami migrain, dan ia lebih kerap berlaku pada wanita berbanding lelaki.

Migrain boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi ia paling kerap bermula pada usia remaja atau awal dewasa. Wanita lebih cenderung mengalaminya, dan terdapat faktor genetik yang meningkatkan risiko.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit kepala berdenyut pada satu atau kedua-dua belah kepala
• Loya atau muntah
• Sensitif kepada cahaya, bunyi, atau bau
• Penglihatan kabur atau 'aura' seperti nampak kelipan cahaya
• Rasa letih atau pening

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin mengalami muntah atau sakit perut tanpa sakit kepala yang jelas
• Sakit kepala yang menjadi lebih teruk dengan aktiviti fizikal
• Kanak-kanak sukar untuk menerangkan gejala, jadi perhatikan perubahan tingkah laku seperti rewel atau mahu baring di tempat gelap

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Migrain pada orang tua mungkin kurang disertai aura tetapi lebih kerap dengan gangguan penglihatan
• Sakit kepala mungkin berasa seperti tekanan di belakang kepala
• Risiko strok dan keadaan lain meningkat, jadi penting untuk berjumpa doktor jika terdapat gejala baru

Punca

Punca utama

• Perubahan dalam aktiviti otak dan saraf yang melibatkan bahan kimia seperti serotonin
• Pencetus makanan seperti coklat, keju tua, makanan diproses, atau minuman berkafein
• Kurang tidur atau tidur berlebihan
• Tekanan emosi atau kebimbangan
• Perubahan hormon semasa haid atau menopaus
• Cuaca panas, cahaya terang, atau bau yang kuat

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan migrain
• Jantina wanita
• Usia remaja hingga awal dewasa
• Tekanan kerja atau kehidupan yang tinggi
• Tabiat makan yang tidak teratur

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit kepala yang berbeza daripada biasa dan makin teruk
• Sakit kepala disertai demam, ruam, atau leher kaku
• Sakit kepala yang membangunkan anda daripada tidur
• Sakit kepala yang bermula selepas usia 50 tahun untuk kali pertama

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami migrain lebih daripada 2 kali sebulan
• Jika migrain mengganggu kerja, sekolah, atau aktiviti harian
• Jika anda memerlukan ubat tahan sakit hampir setiap hari
• Untuk bincang cara mencegah serangan migrain

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah keluarga, dan melakukan pemeriksaan fizikal. Tiada ujian khusus untuk migrain; diagnosis dibuat berdasarkan corak gejala anda.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Doktor mungkin menyarankan anda menyimpan diari sakit kepala dan makanan
• Ujian darah untuk menolak keadaan lain
• Imbasan otak (CT atau MRI) hanya jika terdapat tanda-tanda yang membimbangkan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor anda akan mengambil masa untuk memahami gejala anda. Anda akan diminta menerangkan bagaimana sakit kepala bermula, berapa kerap ia berlaku, dan apa yang mencetuskannya. Ini membantu doktor membuat rancangan rawatan yang sesuai.

Rawatan

Rawatan migrain bertujuan mengurangkan kekerapan serangan dan melegakan gejala apabila ia berlaku. Pendekatan biasanya melibatkan perubahan gaya hidup, mengelakkan pencetus, dan kadang-kadang ubat-ubatan yang diresepkan oleh doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Amalkan waktu tidur yang tetap dan mencukupi
• Minum air secukupnya dan elakkan dehidrasi
• Makan secara teratur dan jangan skip waktu makan
• Urut kepala atau leher untuk melegakan ketegangan
• Rehat di bilik gelap dan senyap apabila serangan berlaku
• Gunakan kompres sejuk di dahi

Rawatan perubatan

Doktor boleh menetapkan ubat untuk melegakan serangan migrain atau ubat pencegahan yang diambil setiap hari. Ubat-ubatan ini hanya boleh diberikan oleh doktor mengikut kesesuaian anda. Jangan sekali-kali mengambil ubat tanpa nasihat doktor, kerana penggunaan berlebihan boleh menyebabkan sakit kepala rebound.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk migrain. Ia hanya dipertimbangkan jika terdapat punca lain seperti tekanan pada saraf dan selepas penilaian pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan migrain memerlukan anda mengenali tubuh anda sendiri. Dengan mengenal pasti pencetus dan menguruskan gaya hidup, anda boleh mengurangkan kesan migrain pada kehidupan seharian.

Tip gaya hidup

• Kekalkan jadual tidur yang konsisten walaupun pada hujung minggu
• Kurangkan pengambilan kafein dan alkohol
• Belajar teknik relaksasi seperti pernafasan dalam atau meditasi
• Elakkan pendedahan kepada lampu terang atau skrin yang berkelip
• Rancang aktiviti harian untuk elakkan tekanan berlebihan

Diet dan senaman

Makan secara seimbang dengan sayur-sayuran, buah-buahan, bijirin penuh dan protein yang mencukupi. Elakkan makanan yang diketahui mencetuskan migrain. Senaman ringan seperti berjalan atau berenang secara tetap boleh membantu mengurangkan kekerapan migrain, tetapi jangan bersenam terlalu kuat semasa serangan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Migrain kronik boleh menyebabkan kebimbangan, kemurungan, atau rasa terasing kerana serangan yang tidak dapat diramal. Adalah penting untuk menjaga kesihatan mental dan bercakap dengan orang tersayang atau kaunselor jika perlu. Ingat, anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Migrain tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi kekerapan serangan boleh dikurangkan dengan mengelakkan pencetus, mengamalkan gaya hidup sihat, dan mengikuti nasihat doktor. Bagi sesetengah orang, ubat pencegahan yang diresepkan doktor boleh membantu.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Sakit kepala yang semakin kerap dan teruk
• Penggunaan berlebihan ubat tahan sakit yang boleh menyebabkan sakit kepala 'rebound'
• Gangguan tidur dan keletihan yang berpanjangan
• Kesan negatif pada kerja, sekolah dan hubungan sosial
• Dalam kes jarang, risiko strok atau masalah saraf jika terdapat jenis migrain tertentu

Pandangan jangka panjang

Berita baik ialah migrain boleh diuruskan dengan baik. Kebanyakan orang mengalami pengurangan kekerapan dan keterukan serangan apabila mereka mengenal pasti pencetus dan mengamalkan gaya hidup sihat. Dengan bantuan doktor dan sokongan yang betul, anda boleh menjalani kehidupan yang aktif dan bermakna.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) ↗

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.