Osteoporosis living in children

Gambaran keseluruhan

Osteoporosis dalam kalangan kanak-kanak adalah keadaan di mana tulang kanak-kanak menjadi lemah, rapuh, dan mudah patah. Ini berlaku apabila proses pembentukan tulang baru tidak seimbang dengan kehilangan tulang lama. Walaupun osteoporosis lebih kerap berlaku pada orang dewasa yang lebih tua, kanak-kanak juga boleh mengalaminya, biasanya disebabkan oleh masalah kesihatan lain atau rawatan tertentu.

Osteoporosis pada kanak-kanak adalah jarang berlaku. Kebanyakan kes dikaitkan dengan keadaan perubatan asas yang lain, bukan osteoporosis primer seperti pada orang dewasa.

Ia lebih kerap menjejaskan kanak-kanak yang menghidap penyakit kronik seperti artritis kanak-kanak, penyakit buah pinggang, gangguan hormon, atau mereka yang mengambil ubat steroid jangka panjang. Ia juga boleh berlaku pada kanak-kanak yang kurang bergerak atau mempunyai masalah penyerapan nutrien.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit tulang atau belakang yang berterusan
• Patah tulang yang mudah berlaku selepas kecederaan ringan

Gejala pada kanak-kanak

• Kesukaran berjalan atau bergerak seperti biasa
• Pertumbuhan yang terbantut atau ketinggian yang tidak meningkat seperti rakan sebaya
• Kaki atau belakang yang kelihatan melengkung
• Rasa lesu atau cepat letih semasa bermain

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit belakang yang teruk akibat tulang belakang yang mampat
• Kehilangan ketinggian secara beransur-ansur
• Postur bongkok (dowager's hump)
• Patah tulang pinggul, pergelangan tangan, atau tulang belakang akibat jatuh ringan

Punca

Punca utama

• Penyakit kronik seperti artritis kanak-kanak (juvenile arthritis), penyakit buah pinggang, atau gangguan pencernaan yang menjejaskan penyerapan kalsium dan vitamin D
• Penggunaan ubat steroid (kortikosteroid) dalam jangka masa panjang untuk merawat penyakit lain seperti asma atau lupus
• Gangguan genetik seperti osteogenesis imperfecta (tulang rapuh sejak lahir)
• Kekurangan hormon seperti hormon pertumbuhan atau hormon seks semasa akil baligh

Faktor risiko

• Kurang bergerak atau tidak aktif secara fizikal (contohnya kanak-kanak yang terlantar lama)
• Pemakanan yang kurang kalsium dan vitamin D (contohnya tidak minum susu atau kurang pendedahan matahari)
• Berat badan yang sangat rendah atau kurang nutrisi
• Sejarah keluarga dengan osteoporosis atau patah tulang mudah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika kanak-kanak jatuh dan mengadu sakit teruk atau tidak boleh menggerakkan anggota badan
• Jika terdapat bengkak, lebam, atau bentuk yang tidak normal pada tulang selepas kecederaan

Buat temujanji rutin jika:

• Jika kanak-kanak kerap mengadu sakit tulang atau belakang tanpa sebab yang jelas
• Jika pertumbuhan kanak-kanak kelihatan perlahan berbanding rakan sebaya
• Jika kanak-kanak sedang menjalani rawatan steroid jangka panjang dan belum pernah menjalani pemeriksaan tulang

Diagnosis

Doktor akan menilai sejarah kesihatan kanak-kanak, melakukan pemeriksaan fizikal, dan mungkin menjalankan ujian untuk mengukur kekuatan tulang dan mencari punca asas osteoporosis.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray tulang untuk melihat patah tulang atau perubahan struktur tulang
• Ujian ketumpatan tulang (DEXA scan) – imbasan khas untuk mengukur kepadatan mineral tulang, biasanya dilakukan pada kanak-kanak yang berisiko tinggi
• Ujian darah dan air kencing untuk memeriksa tahap kalsium, vitamin D, hormon, dan fungsi buah pinggang
• Ujian genetik jika disyaki ada gangguan keturunan seperti osteogenesis imperfecta

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa lawatan, doktor akan bertanya tentang gejala, pemakanan, aktiviti fizikal, dan sebarang ubat yang diambil. Pemeriksaan fizikal mungkin melibatkan mengukur tinggi dan berat, serta memeriksa tulang belakang dan anggota badan. Ujian DEXA adalah selamat dan tidak menyakitkan – kanak-kanak hanya perlu berbaring diam selama beberapa minit.

Rawatan

Rawatan osteoporosis pada kanak-kanak bertujuan untuk menguatkan tulang, mencegah patah tulang, dan merawat punca asas. Pelan rawatan disesuaikan mengikut umur, punca, dan keterukan keadaan. Doktor akan bekerjasama dengan pakar kanak-kanak, pakar ortopedik, dan pakar pemakanan.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan kanak-kanak mendapat kalsium dan vitamin D yang mencukupi melalui makanan seperti susu, keju, yogurt, ikan berminyak, dan sayuran hijau
• Galakkan aktiviti fizikal yang selamat dan sesuai, seperti berjalan, berenang, atau senaman ringan yang tidak memberi tekanan pada tulang yang lemah
• Elakkan aktiviti yang berisiko tinggi jatuh atau hentakan kuat, seperti sukan lasak tanpa pengawasan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan suplemen kalsium dan vitamin D, atau ubat-ubatan yang membantu menguatkan tulang (seperti bifosfonat, tetapi hanya dalam kes yang teruk dan di bawah pengawasan rapi). Rawatan hormon mungkin diperlukan jika kekurangan hormon dikesan. Ubat steroid akan dikurangkan atau dihentikan jika boleh. Rawatan penyakit asas (contohnya rawatan artritis) juga penting.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan pada kanak-kanak dengan osteoporosis. Ia mungkin dipertimbangkan jika terdapat patah tulang yang serius atau kecacatan tulang yang mengganggu pergerakan, seperti memasukkan rod logam untuk menstabilkan tulang panjang.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan osteoporosis pada kanak-kanak memerlukan perhatian terhadap keselamatan dan pemakanan. Pastikan persekitaran rumah selamat – elakkan permaidani yang longgar, pastikan laluan bebas halangan, dan gunakan lampu malam. Bantu kanak-kanak memahami kepentingan menjaga tulang tanpa menimbulkan ketakutan terhadap aktiviti harian.

Tip gaya hidup

• Amalkan pemakanan seimbang yang kaya dengan kalsium dan vitamin D setiap hari
• Lakukan senaman ringan seperti berjalan atau yoga khas kanak-kanak untuk menguatkan otot dan keseimbangan
• Hadkan masa skrin dan galakkan aktiviti luar dengan pendedahan matahari yang selamat (pagi atau petang) untuk vitamin D

Diet dan senaman

Diet perlu mengandungi makanan tinggi kalsium seperti susu, keju, yogurt, tauhu, dan sayuran berdaun hijau. Vitamin D boleh didapati daripada ikan berminyak, kuning telur, dan susu yang diperkaya. Pendedahan matahari 10–15 minit setiap hari juga membantu. Senaman yang selamat seperti berenang, berbasikal pegun, dan senaman regangan dapat menguatkan otot tanpa membebankan tulang.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kanak-kanak dengan osteoporosis mungkin berasa berbeza atau terhad berbanding rakan sebaya, terutamanya jika mereka perlu mengelakkan aktiviti tertentu. Ini boleh menyebabkan rasa sedih, marah, atau cemas. Adalah penting untuk bercakap dengan kanak-kanak tentang perasaan mereka dan memberi sokongan emosi. Galakkan mereka untuk terlibat dalam aktiviti yang selamat dan menyeronokkan bersama rakan.

Pencegahan

Bagi kebanyakan kanak-kanak, osteoporosis boleh dicegah dengan memastikan pemakanan yang kaya kalsium dan vitamin D, aktiviti fizikal yang kerap, dan mengelakkan penggunaan steroid yang tidak perlu. Jika kanak-kanak mempunyai penyakit kronik, rawatan awal dan pemantauan rapi dapat mengurangkan risiko osteoporosis.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah osteoporosis. Walau bagaimanapun, vaksinasi rutin seperti yang disarankan oleh KKM (Kementerian Kesihatan Malaysia) penting untuk mencegah penyakit berjangkit yang boleh memburukkan keadaan tulang.

Program saringan

Pemeriksaan kepadatan tulang (DEXA scan) tidak dijalankan secara rutin pada semua kanak-kanak. Ia hanya disyorkan untuk kanak-kanak yang berisiko tinggi, seperti mereka yang mengambil steroid jangka panjang, menghidap penyakit kronik, atau mengalami patah tulang yang tidak normal. Rujuk doktor untuk nasihat individu.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Patah tulang berulang yang boleh menyebabkan kecacatan atau gangguan pertumbuhan
• Ketinggian yang rendah berbanding potensi genetik akibat mampatan tulang belakang
• Kesakitan kronik yang menjejaskan aktiviti harian dan kualiti hidup
• Masalah psikologi seperti kemurungan atau rasa rendah diri akibat keterbatasan fizikal

Pandangan jangka panjang

Dengan diagnosis awal, rawatan yang sesuai, dan sokongan yang baik, kebanyakan kanak-kanak dengan osteoporosis dapat menjalani kehidupan yang aktif dan sihat. Tulang mereka boleh menjadi lebih kuat dari semasa ke semasa, terutamanya apabila punca asas dirawat. Walaupun osteoporosis pada kanak-kanak memerlukan pengurusan jangka panjang, ramai kanak-kanak membesar dengan baik dan tidak mengalami masalah serius. Sentiasa bekerjasama rapat dengan pasukan perubatan untuk hasil terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.