Pneumonia recovery in children

Gambaran keseluruhan

Pneumonia adalah jangkitan paru-paru yang menyebabkan keradangan pada kantung udara kecil dalam paru-paru. Pada kanak-kanak, pemulihan dari pneumonia memerlukan masa dan penjagaan yang betul untuk memastikan paru-paru kembali sihat.

Ya, pneumonia adalah penyakit yang biasa berlaku pada kanak-kanak, terutamanya di bawah umur 5 tahun. Di Malaysia, pneumonia merupakan salah satu punca utama kemasukan ke hospital bagi kanak-kanak.

Pneumonia boleh menyerang kanak-kanak dari semua peringkat umur, tetapi lebih kerap berlaku pada bayi dan kanak-kanak kecil berikutan sistem imun yang masih berkembang.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk yang berterusan, sama ada batuk kering atau batuk berkahak.
• Demam yang tinggi, selalunya melebihi 38.5°C.
• Pernafasan yang cepat atau sukar bernafas.

Gejala pada kanak-kanak

• Bayi mungkin kelihatan lesu, tidak mahu menyusu, atau meragam.
• Kanak-kanak mungkin mengadu sakit dada atau perut.
• Muntah atau cirit-birit boleh berlaku.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, gejala mungkin tidak jelas dan hanya kelihatan seperti keletihan atau kekeliruan.
• Batuk mungkin tidak ketara.

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman seperti bakteria (contohnya Streptococcus pneumoniae) atau virus (contohnya virus influenza).
• Kurang biasa, jangkitan kulat boleh menyebabkan pneumonia pada kanak-kanak dengan sistem imun yang lemah.

Faktor risiko

• Usia muda, terutamanya bawah 2 tahun.
• Penyakit kronik seperti asma atau masalah jantung.
• Kekurangan zat makanan atau sistem imun yang lemah.
• Pendedahan kepada asap rokok atau pencemaran udara.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika kanak-kanak sukar bernafas atau bernafas sangat cepat.
• Jika demam melebihi 39°C dan tidak reda.
• Jika kanak-kanak kelihatan sangat letih atau tidak sedarkan diri.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika batuk berterusan lebih dari 3 minggu.
• Jika demam rendah lebih dari 3 hari.
• Jika terdapat tanda-tanda dehidrasi seperti kurang kencing.

Diagnosis

Doktor akan mendengar bunyi nafas menggunakan stetoskop untuk mengesan bunyi ‘krepitasi’ atau ‘wheezing’. Doktor juga akan menilai tanda vital seperti kadar pernafasan dan suhu badan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada: untuk melihat kawasan jangkitan di paru-paru.
• Ujian darah: untuk mengukur tahap keradangan dan mengenal pasti punca jangkitan.
• Ujian kahak: untuk menentukan jenis kuman penyebab (jarang dilakukan pada kanak-kanak kecil).

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Diagnosis biasanya cepat dan tidak menyakitkan. Kanak-kanak mungkin perlu menjalani ujian darah atau X-ray, tetapi ini prosedur biasa. Doktor akan menerangkan setiap langkah kepada ibu bapa.

Rawatan

Rawatan pneumonia pada kanak-kanak bertujuan untuk melawan jangkitan dan menyokong pernafasan. Kebanyakan kanak-kanak boleh dirawat di rumah, tetapi sesetengah mungkin perlu dimasukkan ke hospital jika gejala teruk.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan kanak-kanak mendapat rehat yang mencukupi.
• Berikan banyak cecair seperti air masak atau susu ibu untuk mengelakkan dehidrasi.
• Gunakan pelembap udara atau wap air suam untuk melegakan pernafasan.
• Jangan dedahkan kanak-kanak kepada asap rokok atau pencemaran.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat antibiotik jika jangkitan disebabkan bakteria (biasanya selama 5-7 hari). Jika jangkitan virus, antibiotik tidak berkesan; sebaliknya doktor akan memberi rawatan sokongan seperti ubat demam dan bantuan pernafasan jika perlu. Dalam kes yang teruk, kanak-kanak mungkin perlu diberi oksigen atau rawatan di hospital.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk pneumonia pada kanak-kanak. Ia hanya dalam kes komplikasi seperti abses paru-paru yang tidak boleh dirawat dengan antibiotik, tetapi ini sangat jarang berlaku.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa pemulihan, galakkan kanak-kanak untuk berehat di rumah. Pantau suhu badan dan pernafasan. Jangan hantar ke sekolah atau taska sehingga demam reda dan batuk berkurangan untuk mengelakkan penularan.

Tip gaya hidup

• Amalkan kebersihan tangan yang baik.
• Pastikan persekitaran rumah bersih dan bebas asap.
• Berhenti merokok di dalam rumah.

Diet dan senaman

Berikan makanan berkhasiat seperti sup ayam, buah-buahan, dan sayur-sayuran untuk membantu pemulihan. Galakkan kanak-kanak minum air secukupnya. Aktiviti fizikal ringan boleh dimulakan semula setelah tenaga kembali, tetapi elakkan keletihan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kanak-kanak mungkin berasa cemas atau takut semasa sakit. Beri galakan dan peluk mereka. Ceritakan bahawa mereka akan sembuh tidak lama lagi. Jika terdapat tanda stres yang berpanjangan, bincang dengan doktor.

Pencegahan

Ya, banyak langkah boleh diambil untuk mengurangkan risiko pneumonia pada kanak-kanak. Ini termasuk pemakanan yang baik, kebersihan, dan vaksinasi.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin pneumokokal (PCV), vaksin influenza, dan vaksin Hib (Haemophilus influenzae type b) sangat digalakkan. Ikut jadual imunisasi kebangsaan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM).

Program saringan

Tiada saringan khusus untuk pneumonia. Pencegahan lebih tertumpu kepada vaksinasi dan penjagaan kesihatan asas.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke seluruh badan (sepsis).
• Kantung bernanah (abses) boleh terbentuk di paru-paru.
• Cecair boleh terkumpul di sekeliling paru-paru (efusi pleura) yang memerlukan saliran.

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang cepat dan betul, hampir semua kanak-kanak pulih sepenuhnya dari pneumonia tanpa masalah jangka panjang. Komplikasi serius jarang berlaku. Teruskan pemantauan dan ikut nasihat doktor untuk pemulihan yang lancar.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.