PrEP overview

Gambaran keseluruhan

PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) adalah ubat yang diambil oleh orang yang bebas HIV untuk mengurangkan risiko mendapat jangkitan HIV. Ia berfungsi dengan menghalang virus HIV daripada merebak di dalam badan. Ubat ini perlu diambil setiap hari seperti yang diarahkan oleh doktor.

Penggunaan PrEP semakin meningkat di Malaysia, terutamanya dalam kalangan lelaki yang melakukan hubungan seks dengan lelaki (LSL) dan pasangan serodiskordan (satu HIV positif, satu negatif). Walau bagaimanapun, ia masih belum meluas kerana kesedaran yang terhad.

PrEP disyorkan untuk orang yang berisiko tinggi mendapat HIV, termasuk lelaki yang melakukan hubungan seks dengan lelaki, individu yang mempunyai pasangan positif HIV, pengguna dadah suntikan, dan mereka yang kerap melakukan hubungan seks tanpa kondom dengan ramai pasangan.

Gejala

Gejala biasa

• PrEP jarang menyebabkan simptom; kebanyakan orang tidak mengalami sebarang kesan sampingan.
• Sesetengah orang mungkin mengalami loya ringan, sakit kepala, atau cirit-birit pada minggu pertama, tetapi ini biasanya hilang sendiri.

Gejala pada kanak-kanak

• PrEP tidak diluluskan untuk kanak-kanak di bawah umur tertentu. Rujuk dengan pakar kanak-kanak.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Orang dewasa yang lebih tua mungkin perlu memantau fungsi buah pinggang dengan lebih teliti semasa mengambil PrEP.

Punca

Punca utama

• HIV disebabkan oleh virus human immunodeficiency virus (HIV). PrEP digunakan untuk mencegah jangkitan virus ini.

Faktor risiko

• Melakukan hubungan seks tanpa kondom, terutamanya dengan pasangan yang tidak diketahui status HIV.
• Mempunyai pasangan yang positif HIV tanpa rawatan.
• Menggunakan dadah suntikan dengan berkongsi jarum.
• Mempunyai jangkitan kelamin lain seperti sifilis atau klamidia.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda baru terdedah kepada HIV (seperti kondom pecah atau jarum tercemar) – perlu mendapatkan PEP (Post-Exposure Prophylaxis) dalam masa 72 jam.
• Jika anda mengalami simptom HIV akut selepas pendedahan.

Buat temujanji rutin jika:

• Bincang dengan doktor tentang memulakan PrEP jika anda fikir anda berisiko.
• Jadualkan ujian HIV dan ujian fungsi buah pinggang setiap 3 bulan semasa mengambil PrEP.
• Dapatkan nasihat tentang cara mengurangkan risiko HIV.

Diagnosis

Sebelum memulakan PrEP, doktor akan mengesahkan bahawa anda bebas HIV melalui ujian darah. Mereka juga akan memeriksa fungsi buah pinggang anda kerana PrEP boleh menjejaskan buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian HIV (antibodi atau antigen/antibodi).
• Ujian fungsi buah pinggang (kreatinin serum).
• Ujian jangkitan kelamin lain seperti sifilis dan hepatitis B.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses ini mengambil masa satu atau dua lawatan. Doktor akan menerangkan cara mengambil PrEP dengan betul, kepentingan kepatuhan, dan kesan sampingan yang mungkin berlaku.

Rawatan

PrEP adalah langkah pencegahan, bukan rawatan. Ia melibatkan pengambilan satu pil setiap hari yang mengandungi dua ubat antiretroviral. Ubat ini menghentikan virus HIV daripada membiak jika ia masuk ke dalam badan.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil PrEP setiap hari pada waktu yang sama untuk memastikan perlindungan maksimum.
• Gunakan kondom setiap kali melakukan hubungan seks untuk melindungi daripada penyakit kelamin lain.
• Lakukan ujian HIV setiap 3 bulan seperti yang dijadualkan.
• Simpan rekod dos dan jangan terlepas dos lebih daripada 2 hari berturut-turut.

Rawatan perubatan

PrEP adalah rawatan pencegahan yang diberikan oleh doktor. Ia terdiri daripada kombinasi dua ubat antiretroviral yang diambil secara oral. Doktor akan menetapkan dos yang sesuai berdasarkan kesihatan anda. Jangan ubah dos tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

PrEP tidak memerlukan pembedahan. Ia adalah rawatan oral.

Hidup dengan keadaan ini

Mengambil PrEP memerlukan disiplin harian. Kebanyakan orang boleh menjalani kehidupan normal tanpa gangguan. Anda perlu mengingati pil setiap hari dan menghadiri janji temu perubatan secara berkala.

Tip gaya hidup

• Tetapkan peringatan untuk mengambil pil pada waktu yang sama setiap hari.
• Bawa bekalan pil semasa melancong.
• Beritahu pasangan seksual anda tentang penggunaan PrEP.
• Amalkan hubungan seks yang selamat dengan kondom.

Diet dan senaman

Tiada pantang makanan atau keperluan senaman khas. Walau bagaimanapun, mengekalkan gaya hidup sihat menyokong sistem imun anda. Minum air secukupnya jika anda mengalami loya.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mengambil PrEP boleh mengurangkan kebimbangan tentang HIV, tetapi sesetengah orang mungkin berasa stigma atau tekanan untuk mematuhi jadual. Bercakap dengan kaunselor atau kumpulan sokongan boleh membantu.

Pencegahan

PrEP adalah salah satu cara paling berkesan untuk mencegah HIV. Selain PrEP, gunakan kondom dengan betul, elakkan berkongsi jarum, dan dapatkan ujian HIV secara berkala.

Vaksin

Tiada vaksin untuk HIV. Vaksin untuk hepatitis B dan HPV boleh mengurangkan risiko jangkitan lain.

Program saringan

Ujian HIV secara berkala adalah penting, terutamanya jika anda aktif secara seksual. Saringan untuk jangkitan kelamin lain juga disyorkan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jika anda tidak mengambil PrEP dengan betul atau tidak melindungi diri, anda masih berisiko dijangkiti HIV.
• HIV yang tidak dirawat boleh menyebabkan AIDS (sindrom kekurangan imun diperolehi).
• Kesan jangka panjang HIV termasuk jangkitan opportunistik dan kanser tertentu.

Pandangan jangka panjang

Dengan perkembangan ubat antiretroviral, orang yang hidup dengan HIV kini boleh menjalani kehidupan yang panjang dan sihat. PrEP memberi peluang kepada mereka yang berisiko untuk kekal bebas HIV. Jika anda dijangkiti, rawatan awal sangat berkesan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.