Sawan pada Kanak-Kanak

Gambaran keseluruhan

Sawan ialah gangguan elektrik secara tiba-tiba dalam otak yang menyebabkan perubahan pada pergerakan, tingkah laku, kesedaran, atau perasaan. Pada kanak-kanak, sawan boleh berlaku sekali atau berulang. Kebanyakan sawan bukan tanda penyakit serius, tetapi setiap kejadian perlu dinilai oleh doktor.

Ya, sawan kerap berlaku pada kanak-kanak. Kira-kira 1 daripada 20 kanak-kanak akan mengalami sawan demam.

Sawan boleh berlaku pada semua peringkat umur kanak-kanak, tetapi paling kerap pada mereka yang berumur 6 bulan hingga 5 tahun. Epilepsi boleh bermula pada zaman kanak-kanak, terutamanya pada awal kanak-kanak atau semasa remaja.

Gejala

Gejala biasa

• Kehilangan kesedaran secara tiba-tiba
• Anggota badan menggeletar atau berkedut
• Badan menjadi kaku
• Mata terbeliak atau berpaling
• Gigi mengatup atau mulut berbuih
• Mengompol

Gejala pada kanak-kanak

• Badan tiba-tiba lembik atau terkulai
• Tatapan kosong, tidak merespon panggilan
• Pergerakan mengunyah atau mengecap bibir
• Menangis atau jeritan pendek sebelum sawan
• Kulit menjadi pucat atau kebiruan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, sawan mungkin hanya kelihatan seperti kekeliruan sementara, kesukaran bercakap, atau terjatuh tanpa sebab yang jelas.

Punca

Punca utama

• Demam panas (sawan demam)
• Epilepsi (sawan berulang tanpa pencetus jelas)
• Jangkitan otak atau selaput otak (seperti meningitis)
• Kecederaan kepala
• Kekurangan gula dalam darah (hipoglisemia)
• Faktor genetik atau metabolik

Faktor risiko

• Umur antara 6 bulan dan 5 tahun
• Sejarah keluarga sawan demam
• Epilepsi dalam kalangan keluarga terdekat
• Pernah mengalami kecederaan kepala
• Jangkitan otak sebelum ini

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sawan pertama, walaupun kanak-kanak sedar semula
• Sawan selepas kecederaan kepala
• Sawan yang disertai kekeliruan berpanjangan atau kelemahan anggota
• Sawan demam pada bayi di bawah 6 bulan

Buat temujanji rutin jika:

• Sawan berulang (untuk rujukan pakar neurologi pediatrik)
• Membincangkan pilihan rawatan dan kesan sampingan ubat
• Kanak-kanak tidak menunjukkan perkembangan yang sesuai dalam pembelajaran atau tingkah laku

Diagnosis

Doktor akan menanyakan sejarah perubatan dan butiran sawan secara terperinci, serta melakukan pemeriksaan fizikal dan pemeriksaan neurologi untuk menilai fungsi otak dan saraf.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa jangkitan, gula, atau elektrolit
• Elektroensefalogram (EEG) – merakam aktiviti elektrik otak
• Imbasan otak seperti MRI atau CT – melihat struktur otak
• Kajian genetik jika disyaki punca keturunan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin mengambil masa kerana doktor perlu memastikan bahawa kejadian itu benar-benar sawan bukan keadaan lain seperti pengsan atau tics. Anda mungkin akan dirujuk kepada pakar saraf kanak-kanak.

Rawatan

Rawatan untuk sawan bergantung kepada punca. Bagi sawan demam, rawatan utama ialah mengawal demam dan memastikan kanak-kanak selesa. Bagi epilepsi, ubat anti-sawan dapat membantu mencegah sawan. Sokongan dan pendidikan kepada ibu bapa juga penting.

Penjagaan diri di rumah

• Semasa sawan, baringkan kanak-kanak di tempat yang rata dan jauhkan dari objek keras atau tajam.
• Miringkan badan ke sisi untuk membenarkan air liur keluar.
• Longgarkan pakaian di leher.
• Jangan letak apa-apa objek ke dalam mulut.
• Catat masa sawan bermula dan berakhir.

Rawatan perubatan

Ubat anti-sawan (ubat epilepsi) biasanya diberikan untuk mengawal sawan berulang. Doktor akan memilih ubat yang sesuai dengan jenis sawan, umur kanak-kanak, dan keadaan kesihatan. Rawatan dimulakan dengan dos rendah dan ditingkatkan secara beransur-ansur. Kekurangan tidur atau terlupa mengambil ubat boleh mencetuskan sawan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin disarankan untuk sesetengah kanak-kanak dengan epilepsi yang tidak dapat dikawal oleh ubat dan yang berpunca dari bahagian otak tertentu yang dapat dibuang dengan selamat.

Hidup dengan keadaan ini

Kanak-kanak dengan epilepsi boleh menjalani kehidupan normal. Sekolah dan penjaga perlu dimaklumkan tentang keadaan kanak-kanak dan cara membantu sekiranya sawan berlaku. Aktiviti seperti berenang perlu diawasi sepenuhnya.

Tip gaya hidup

• Ambil ubat setiap hari pada masa yang sama.
• Pastikan tidur yang mencukupi mengikut umur.
• Elakkan pencetus sawan seperti lampu berkelip-kelip (jika dikenal pasti).
• Gunakan topi keledar semasa berbasikal atau main lasak.

Diet dan senaman

Senaman yang kerap baik untuk kesihatan dan tidak akan mencetuskan sawan dalam kebanyakan kanak-kanak. Diet seimbang penting untuk pertumbuhan. Sesetengah kanak-kanak dengan epilepsi mungkin disarankan diet khas seperti diet ketogenik oleh doktor, tetapi jangan ubah diet tanpa nasihat profesional.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sawan boleh menyebabkan kanak-kanak merasa takut, malu, atau terasing. Ibu bapa mungkin mengalami kebimbangan. Bercakap dengan kanak-kanak tentang perasaannya dan dapatkan sokongan daripada kaunselor atau psikolog jika perlu. Jika anak atau anda mengalami tekanan yang teruk atau fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan segera daripada profesional kesihatan mental atau perkhidmatan kecemasan.

Pencegahan

Tidak semua sawan dapat dicegah. Bagi sawan demam, mengawal demam dengan ubat yang disarankan doktor akan mengurangkan risiko. Bagi epilepsi, mengambil ubat secara konsisten dan mengelakkan pencetus dapat mengurangkan kekerapan sawan.

Vaksin

Imunisasi rutin mengikut jadual KKM membantu mencegah jangkitan seperti meningitis yang boleh menyebabkan sawan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kecederaan fizikal jatuh semasa sawan
• Sawan yang berpanjangan (status epileptikus) boleh membahayakan fungsi otak
• Masalah pembelajaran dan sosial jika sawan tidak dikawal

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kanak-kanak dengan sawan demam akan membesar dengan sihat. Bagi epilepsi, dengan rawatan yang sesuai, lebih daripada 70% kanak-kanak dapat bebas sawan dan menjalani kehidupan yang aktif dan produktif. Sokongan keluarga dan rawatan konsisten adalah kunci.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.