Sinusitis in adults

Gambaran keseluruhan

Sinusitis adalah radang atau bengkak pada tisu yang melapisi rongga sinus. Sinus adalah ruang kosong di dalam tulang muka dan kepala yang berisi udara. Apabila sinus tersumbat dan dipenuhi cecair, kuman boleh membiak dan menyebabkan jangkitan. Keadaan ini boleh menyebabkan sakit muka, hidung tersumbat, dan lelehan hidung.

Ya, sinusitis sangat biasa. Ramai orang dewasa mengalaminya sekurang-kurangnya sekali setahun, terutamanya selepas selsema atau semasa musim alahan.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada orang dewasa yang mempunyai alahan, asma, atau sistem imun yang lemah.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat atau berair
• Sakit atau tekanan pada muka, terutama di sekeliling dahi, pipi, dan mata
• Lelehan hidung pekat berwarna kuning atau hijau
• Sakit kepala
• Kurang deria bau atau rasa
• Batuk, terutamanya pada waktu malam
• Demam ringan

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak lebih kerap menunjukkan selesema yang berpanjangan
• Hidung tersumbat teruk
• Sukar bernafas melalui hidung
• Batuk siang dan malam
• Sakit telinga atau tarik-tarik telinga
• Kadang-kadang demam tinggi

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Simptom mungkin kurang jelas, seperti sakit muka ringan atau rasa tidak selesa
• Keletihan yang berpanjangan
• Batuk kronik yang tidak hilang
• Perubahan deria bau yang ketara
• Sukar menumpukan perhatian akibat ketidakselesaan

Punca

Punca utama

• Selsema biasa (jangkitan virus)
• Alahan seperti demam alergi (rhinitis alergi)
• Jangkitan bakteria yang berlaku selepas virus
• Jangkitan kulat (jarang berlaku, biasanya pada orang dengan imuniti rendah)

Faktor risiko

• Sejarah alahan atau asma
• Kelainan struktur hidung seperti polip hidung atau septum yang bengkok
• Merokok atau pendedahan kepada asap rokok
• Sistem imun yang lemah disebabkan penyakit (contohnya kencing manis) atau ubat
• Jangkitan gigi yang merebak ke sinus

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami simptom kecemasan seperti yang disenaraikan di atas, dapatkan rawatan kecemasan segera.
• Jika sakit muka yang teruk tidak reda dengan ubat tahan sakit biasa
• Jika bengkak di muka atau mata semakin teruk

Buat temujanji rutin jika:

• Jika simptom tidak bertambah baik selepas 10 hari
• Jika demam berterusan lebih dari 3-4 hari
• Jika anda mengalami episod sinusitis berulang (lebih 3 kali setahun)
• Jika simptom menjejaskan aktiviti harian atau tidur

Diagnosis

Doktor akan mendiagnosis sinusitis berdasarkan sejarah perubatan, simptom, dan pemeriksaan fizikal. Doktor akan menekan ringan pada muka anda untuk mencari titik sakit, dan melihat ke dalam hidung menggunakan alat khas yang dipanggil spekulum hidung atau endoskop hidung.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal – termasuk meraba muka dan memeriksa hidung
• Endoskopi hidung – tiub nipis dengan kamera untuk melihat sinus
• Ujian alahan – jika disyaki alahan sebagai punca
• Imbasan CT atau MRI – jarang dilakukan, hanya jika simptom teruk atau rumit

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Lawatan ke doktor biasanya tidak memerlukan ujian yang rumit. Doktor akan bertanya tentang simptom anda, memeriksa muka dan hidung, dan mungkin mengambil sampel lelehan hidung jika perlu. Proses ini cepat dan tidak menyakitkan. Jika perlu, doktor akan merujuk anda kepada pakar telinga, hidung, dan tekak (ENT) untuk penilaian lanjut.

Rawatan

Rawatan sinusitis bergantung kepada punca dan keterukan. Kebanyakan kes akut boleh diuruskan di rumah dengan rehat, banyak minum, dan kawalan simptom. Doktor mungkin menasihatkan ubat tahan sakit, dekongestan, atau semburan hidung yang melegakan bengkak. Untuk sinusitis kronik, rawatan mungkin lebih panjang dan termasuk pengurusan alahan atau pembedahan dalam kes terpilih.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup untuk membantu sistem imun melawan jangkitan
• Minum banyak air kosong untuk mencairkan lelehan
• Guna humidifier atau wap air panas untuk melembapkan saluran hidung
• Kumur dengan air garam suam untuk melegakan tekak
• Letakkan kompres suam pada muka untuk mengurangkan tekanan
• Elakkan merokok dan asap rokok

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menasihatkan ubat tahan sakit seperti parasetamol atau ibuprofen untuk demam dan sakit. Dekongestan (semburan hidung atau oral) boleh membantu melegakan hidung tersumbat, tetapi tidak boleh digunakan lebih dari 3-5 hari berturut-turut. Semburan hidung steroid boleh mengurangkan radang untuk sinusitis kronik atau alahan. Antibiotik hanya akan diberi jika doktor pasti jangkitan bakteria, dan biasanya hanya untuk simptom yang teruk atau berpanjangan. Jangan sekali-kali mengambil antibiotik tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin dipertimbangkan jika sinusitis kronik tidak sembuh dengan rawatan lain, atau jika terdapat polip hidung yang besar, kelainan struktur, atau jangkitan kulat. Prosedur yang biasa ialah pembedahan sinus endoskopik (FESS) untuk membuka saluran sinus yang tersumbat.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan sinusitis boleh menjadi tidak selesa, terutamanya jika kronik. Anda mungkin mengalami tekanan muka, keletihan, dan gangguan tidur. Dengan rawatan dan penjagaan diri, kebanyakan orang boleh menguruskan simptom dan menjalani kehidupan harian seperti biasa.

Tip gaya hidup

• Amalkan kebersihan hidung dengan membilas hidung menggunakan larutan garam khas (saliran hidung) – minta nasihat doktor atau farmasi
• Kenal pasti dan elakkan pencetus alahan seperti hama debu, debunga, atau bulu haiwan
• Gunakan penapis udara di rumah jika perlu
• Elakkan perubahan suhu yang mendadak

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan vitamin C dan zink untuk menyokong imuniti. Senaman ringan seperti berjalan kaki boleh membantu melancarkan pernafasan, tetapi elakkan senaman berat jika hidung tersumbat teruk. Minum air secukupnya adalah amat penting.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sinusitis kronik yang berterusan boleh menjejaskan mood, tidur, dan tumpuan. Rasa letih dan sakit berpanjangan boleh menyebabkan kekecewaan atau kemurungan ringan. Jika anda berasa tertekan, bincang dengan doktor atau kaunselor. Ingat bahawa anda tidak bersendirian dan ada cara untuk menguruskan keadaan ini.

Pencegahan

Tidak semua sinusitis boleh dicegah, tetapi langkah berikut boleh mengurangkan risiko: elakkan selesema dengan kerap mencuci tangan, kawal alahan, jangan merokok, dan elakkan udara kering dengan menggunakan humidifier.

Vaksin

Vaksin selesema (influenza) boleh membantu mengurangkan risiko sinusitis yang berpunca daripada selsema. Vaksin pneumokokus juga boleh mencegah jangkitan bakteria tertentu. Tanya doktor tentang vaksin yang sesuai untuk anda.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk sinusitis. Walau bagaimanapun, jika anda mengalami alahan atau asma, rawatan yang baik boleh mengurangkan risiko sinusitis.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke tulang muka (osteomielitis)
• Jangkitan boleh merebak ke mata menyebabkan bengkak atau buta
• Jangkitan boleh merebak ke otak (meningitis) atau menyebabkan abses otak
• Sinusitis kronik boleh menyebabkan masalah pernafasan dan polip hidung

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kes sinusitis akut sembuh dengan baik dengan rawatan atau pun sendiri. Untuk sinusitis kronik, rawatan yang konsisten dapat mengawal simptom dan meningkatkan kualiti hidup. Walaupun komplikasi serius jarang berlaku, mendapatkan rawatan awal adalah penting. Dengan kerjasama doktor dan penjagaan diri, anda boleh hidup dengan selesa.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.