Mencegah Sawan di Tempat Kerja

Gambaran keseluruhan

Sawan, juga dipanggil kejang, ialah keadaan apabila aktiviti elektrik di otak terganggu secara tiba-tiba. Ini boleh menyebabkan pergerakan badan yang tidak terkawal, perubahan kesedaran, atau tingkah laku yang pelik. Sawan biasanya singkat, tetapi ia memerlukan penjagaan yang betul, terutamanya di tempat kerja.

Ya, sawan agak biasa. Kira-kira 1 daripada 10 orang akan mengalami sekurang-kurangnya satu sawan dalam hidup mereka. Walau bagaimanapun, tidak semua orang yang mengalami sawan menghidap epilepsi.

Sawan boleh berlaku pada semua peringkat umur. Di tempat kerja, pekerja yang mempunyai sejarah sawan perlu mengambil langkah berjaga-jaga untuk memastikan persekitaran kerja yang selamat.

Gejala

Gejala biasa

• Kehilangan kesedaran secara tiba-tiba
• Pergerakan badan yang tersentak-sentak atau menggeletar
• Kaku pada badan yang berpanjangan
• Menggigit lidah atau pipi
• Kehilangan kawalan pundi kencing atau usus
• Perasaan pelik sebelum sawan, seperti melihat cahaya atau bau yang tidak wujud

Punca

Punca utama

• Epilepsi – keadaan saraf yang menyebabkan sawan berulang
• Kecederaan kepala yang teruk
• Strok atau penyakit salur darah otak
• Jangkitan otak seperti meningitis
• Gula darah rendah atau ketidakseimbangan garam badan
• Penyalahgunaan alkohol atau dadah

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan epilepsi
• Kekurangan tidur yang kerap
• Tekanan emosi yang kuat
• Terlepas makan atau gula darah rendah
• Cahaya berkelip-kelip di tempat kerja (bagi sesetengah orang)
• Tidak mematuhi pelan rawatan yang disarankan doktor

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sawan untuk kali pertama
• Jika sawan menjadi lebih kerap, lebih lama, atau lebih teruk
• Jika anda cedera semasa sawan
• Jika anda hamil dan mengalami sawan

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai epilepsi dan ingin bercakap tentang keselamatan kerja
• Untuk menilai semula ubat atau pelan rawatan bersama doktor

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan anda, bertanya secara terperinci tentang simptom, dan mungkin menjalankan ujian untuk menentukan punca sawan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Elektroensefalogram (EEG) – ujian untuk merekod aktiviti elektrik otak
• Imbasan otak seperti MRI atau CT scan untuk melihat struktur otak
• Ujian darah untuk memeriksa gula, elektrolit, atau tanda jangkitan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin akan dirujuk kepada pakar neurologi (pakar otak dan saraf). Ujian biasanya tidak menyakitkan dan kebanyakan pesakit boleh pulang pada hari yang sama.

Rawatan

Rawatan sawan bergantung kepada punca dan jenis sawan. Matlamat utama adalah untuk menghentikan sawan dan mencegah kecederaan. Bagi kebanyakan orang, sawan dapat dikawal dengan pengambilan ubat secara konsisten dan perubahan gaya hidup.

Penjagaan diri di rumah

• Kenal pasti dan elakkan pencetus sawan seperti kurang tidur atau tekanan
• Ambil ubat mengikut jadual yang ditetapkan – jangan berhenti tanpa nasihat doktor
• Gunakan sistem peringatan untuk memastikan anda tidak terlepas dos
• Bawa kad peringatan sawan atau gelang perubatan jika perlu
• Pastikan rakan sekerja tahu cara membantu jika anda sawan di tempat kerja

Rawatan perubatan

Doktor biasanya menetapkan ubat yang menstabilkan aktiviti otak untuk mengurangkan kekerapan sawan. Pilihan ubat bergantung kepada jenis sawan, umur, dan kesihatan anda. Rawatan lain mungkin termasuk terapi diet khas (seperti diet ketogenik) dan rangsangan saraf vagus. Semua pilihan perlu dibincangkan dengan pakar neurologi. Jangan sesekali menukar atau menghentikan ubat tanpa pengawasan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Dalam sesetengah kes sawan yang sukar dikawal, pembedahan otak boleh dipertimbangkan untuk membuang bahagian otak yang menyebabkan sawan. Ini hanya dilakukan selepas penilaian menyeluruh oleh pasukan pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Mempunyai sawan tidak bermakna anda tidak boleh bekerja. Ramai orang dengan epilepsi meneruskan kerjaya dengan jayanya. Kuncinya ialah merancang keselamatan: maklumkan kepada penyelia atau rakan sekerja tentang keadaan anda, dan pastikan persekitaran kerja selamat.

Tip gaya hidup

• Tidur yang cukup dan pada waktu yang tetap
• Kurangkan tekanan dengan teknik relaksasi seperti pernafasan dalam
• Elakkan alkohol berlebihan atau dadah haram
• Patuh kepada jadual ubat yang ditetapkan
• Kenal pasti dan catat pencetus peribadi anda

Diet dan senaman

Makan secara teratur dan seimbang untuk mengelakkan gula darah rendah. Aktiviti fizikal sederhana seperti berjalan adalah baik, tetapi elakkan berenang atau mendaki bersendirian jika anda kerap mengalami sawan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan sawan boleh menimbulkan kebimbangan, kemurungan, atau rasa malu. Ini adalah perkara biasa. Jangan berdiam diri – berbincang dengan kaunselor atau pakar kesihatan mental untuk mendapatkan sokongan.

Pencegahan

Tidak semua sawan dapat dicegah, tetapi banyak dapat dikurangkan dengan mengenal pasti pencetus dan mengambil langkah keselamatan. Di tempat kerja, langkah seperti memastikan rehat yang cukup, tidak memandu atau mengendalikan mesin berat tanpa kelulusan doktor, dan memaklumkan rakan sekerja tentang cara membantu dapat mengurangkan risiko kecederaan. Susun tempat kerja dengan ruang yang selamat dan elakkan cahaya berkelip-kelip jika ia mencetuskan sawan.

Vaksin

Vaksinasi dapat mencegah jangkitan yang boleh menyebabkan sawan, seperti meningitis. Pastikan vaksinasi anda mengikut Jadual Imunisasi Kebangsaan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM).

Program saringan

Tiada saringan khas untuk sawan dalam populasi umum. Jika anda mempunyai faktor risiko seperti sejarah keluarga atau kecederaan kepala, berbincang dengan doktor untuk penilaian lanjut.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kecederaan fizikal akibat jatuh atau kemalangan semasa sawan
• Sawan berpanjangan yang boleh menyebabkan kerosakan otak
• Aspirasi – makanan atau air masuk ke dalam paru-paru
• Kemurungan dan pengasingan sosial jika tidak mendapat sokongan

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul, kebanyakan orang yang mengalami sawan dapat menjalani kehidupan yang normal dan produktif. Ramai orang dewasa dengan epilepsi bekerja sepenuh masa. Kuncinya ialah diagnosis awal, rawatan konsisten, dan sokongan daripada orang sekeliling.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• International League Against Epilepsy (ILAE) ↗

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.