Sinus: Risiko dan Manfaat untuk Pesakit

Gambaran keseluruhan

Sinusitis ialah keradangan atau bengkak pada lapisan sinus, iaitu ruang berisi udara di dalam tulang muka dan tengkorak. Apabila sinus bengkak, lendir boleh terkumpul dan menyebabkan hidung tersumbat, sakit muka, dan rasa tidak selesa.

Sangat biasa. Ramai orang mengalami sinusitis sekurang-kurangnya sekali dalam seumur hidup.

Sinusitis boleh menyerang semua peringkat umur, tetapi lebih kerap berlaku pada mereka yang mempunyai alahan, asma, sistem imun yang lemah, atau masalah struktur hidung seperti septum yang bengkok.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat atau berair
• Sakit atau tekanan di muka (dahi, pipi, sekitar mata)
• Sakit kepala
• Lendir berwarna kuning atau hijau
• Kurang deria bau
• Batuk atau sakit tekak, terutamanya pada waktu malam
• Demam
• Nafas berbau

Gejala pada kanak-kanak

• Hidung tersumbat dan lendir pekat
• Demam
• Keletihan atau meragam
• Batuk
• Bengkak di sekeliling mata (dalam keadaan tertentu)

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala mungkin kurang ketara berbanding orang muda
• Sakit muka atau sakit kepala yang berlarutan
• Keletihan yang berpanjangan
• Kekeliruan atau perubahan status mental (boleh menjadi tanda jangkitan serius)

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus, seperti selesema
• Jangkitan bakteria
• Alahan (rhinitis alergi)
• Masalah struktur hidung seperti polip atau septum bengkok
• Bahan perengsa seperti asap rokok atau udara kotor

Faktor risiko

• Alahan
• Asma
• Sistem imun yang lemah
• Menghisap rokok atau terdedah kepada asap rokok
• Jangkitan gigi
• Selalu berada di tempat tumpuan ramai dengan jangkitan virus

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit muka atau kepala yang teruk
• Bengkak di sekeliling mata
• Demam tinggi yang berterusan
• Gejala yang tidak membaik selepas 10 hari

Buat temujanji rutin jika:

• Gejala selesema berlarutan lebih daripada 7 hingga 10 hari
• Hidung tersumbat atau sakit muka yang mengganggu aktiviti harian
• Mengalami sinusitis berulang kali

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, memeriksa hidung dan muka, serta mungkin melihat ke dalam hidung dengan alat kecil yang berlampu (endoskop).

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal pada hidung, tekak, dan telinga
• Endoskopi hidung
• Ujian pengimejan seperti CT scan atau sinar-X jika perlu
• Ujian alahan atau ujian lendir untuk kes kronik

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya tidak menyakitkan. Doktor mungkin menekan lembut pada muka anda untuk melihat kawasan sensitif. Jika endoskopi diperlukan, doktor akan menggunakan semburan kebas supaya anda lebih selesa.

Rawatan

Rawatan sinusitis bergantung kepada punca dan keterukannya. Untuk sinusitis virus, rawatan bertujuan melegakan gejala sementara tubuh melawan jangkitan. Untuk sinusitis bakteria yang disyaki, doktor mungkin menetapkan antibiotik — tetapi anda perlu mengikut nasihat doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi
• Minum air kosong dengan banyak
• Gunakan larutan garam (saline) untuk membersihkan hidung
• Letakkan kompres hangat di muka untuk melegakan sakit
• Tidur dengan kepala ditinggikan
• Elakkan asap rokok dan bahan perengsa

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mengesyorkan ubat penahan sakit, dekongestan, atau semburan kortikosteroid untuk mengurangkan keradangan. Semua ubat perlu digunakan mengikut nasihat doktor atau ahli farmasi. Antibiotik hanya digunakan jika disyaki jangkitan bakteria.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan sinus jarang diperlukan, tetapi boleh disarankan untuk sinusitis kronik yang tidak membaik dengan rawatan, atau jika terdapat polip hidung, jangkitan kulat, atau masalah struktur yang menghalang saliran sinus. Pembedahan bertujuan membuang halangan dan membesarkan bukaan sinus.

Hidup dengan keadaan ini

Uruskan gejala anda dengan rutin harian yang sihat. Gunakan larutan garam untuk membersihkan hidung, elakkan pencetus alahan, dan pastikan bilik tidur tidak terlalu kering. Catat gejala anda untuk membantu doktor menilai keadaan.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Basuh tangan dengan kerap untuk mengelakkan jangkitan
• Gunakan pelembap udara jika udara terlalu kering
• Elakkan menyelam atau terbang semasa hidung tersumbat

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat, minum air secukupnya, dan bersenam secara tetap. Senaman sederhana membantu peredaran darah dan sistem imun. Elakkan senaman berat jika anda demam.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sinusitis kronik boleh mengganggu tidur, aktiviti harian, dan menyebabkan kekecewaan atau tekanan. Jika anda berasa sedih, cemas, atau putus asa, berbincanglah dengan doktor atau kaunselor. Anda tidak perlu melalui ini keseorangan.

Pencegahan

Sinusitis tidak selalu boleh dicegah, tetapi risikonya dapat dikurangkan dengan mengelakkan jangkitan, mengawal alahan, dan menjaga kebersihan diri.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk sinusitis. Namun, vaksin selesema dan vaksin pneumokokal boleh mengurangkan risiko jangkitan yang membawa kepada sinusitis, mengikut nasihat doktor.

Program saringan

Tiada pemeriksaan biasa untuk sinusitis. Jika anda mengalami gejala berulang, berbincanglah dengan doktor untuk penilaian lanjut.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan merebak ke mata (selulitis periorbital)
• Jangkitan tulang muka (osteomielitis)
• Jangkitan otak seperti meningitis
• Pembekuan darah di kawasan sinus (trombosis sinus kavernous) — sangat jarang

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai, kebanyakan kes sinusitis pulih sepenuhnya. Sinusitis kronik boleh ditangani dengan baik melalui rawatan perubatan, pembedahan jika perlu, dan kawalan faktor pencetus. Prognosis adalah baik jika anda mendapatkan bantuan awal dan mengikuti nasihat doktor.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.