Anxiety in children

Gambaran keseluruhan

Kebimbangan pada kanak-kanak adalah perasaan risau, takut, atau gelisah yang berlebihan dan berterusan. Ia berbeza daripada rasa risau biasa kerana ia boleh mengganggu aktiviti harian, pembelajaran, dan perhubungan sosial kanak-kanak. Kebimbangan adalah tindak balas semula jadi tubuh terhadap tekanan, tetapi jika ia berlaku terlalu kerap atau kuat, ia menjadi satu masalah kesihatan yang perlu diberi perhatian.

Ya, kebimbangan adalah antara masalah kesihatan mental yang paling biasa di kalangan kanak-kanak. Kajian menunjukkan kira-kira 1 dalam 10 kanak-kanak mengalami masalah kebimbangan pada satu masa.

Kebimbangan boleh menjejaskan kanak-kanak dari semua peringkat umur, jantina, dan latar belakang. Namun, ia lebih kerap berlaku pada kanak-kanak yang mempunyai ahli keluarga dengan masalah kebimbangan, mengalami tekanan hidup yang besar, atau mempunyai personaliti yang lebih pemalu dan sensitif.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa risau yang berterusan tentang banyak perkara, seperti sekolah, kesihatan, atau keselamatan.
• Sukar untuk bertenang atau tidur.
• Kerap bertanya soalan 'macam mana jika...' dan mencari kepastian berulang kali.
• Kerap mengalami sakit perut, sakit kepala, atau loya tanpa sebab perubatan yang jelas.
• Menangis, meragam, atau mengamuk apabila dipisahkan daripada ibu bapa atau penjaga.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak kecil (prasekolah) mungkin menunjukkan kebimbangan dengan menangis kuat, berpaut pada ibu bapa, enggan pergi ke sekolah, atau selalu mengadu sakit perut.
• Kanak-kanak usia sekolah (7-12 tahun) mungkin risau tentang prestasi di sekolah, diterima rakan, atau keselamatan diri. Mereka mungkin mengelak aktiviti sosial atau sukan.
• Remaja mungkin mengalami kebimbangan sosial yang kuat, takut dihina, dan mengelakkan pergaulan. Mereka juga mungkin risau tentang masa depan atau peristiwa dunia.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Tidak berkaitan untuk artikel ini. Kebimbangan pada warga emas berbeza, tetapi fokus di sini adalah pada kanak-kanak.

Punca

Punca utama

• Kebimbangan pada kanak-kanak sering berpunca daripada gabungan faktor genetik, kimia otak, dan pengalaman hidup.
• Tekanan dalam keluarga seperti perceraian, kematian, atau masalah kewangan boleh mencetuskan kebimbangan.
• Pengalaman trauma seperti penderaan, buli, atau kemalangan boleh menyebabkan kebimbangan berpanjangan.
• Personaliti kanak-kanak – mereka yang lebih sensitif atau pemalu lebih mudah mengalami kebimbangan.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang mempunyai masalah kebimbangan atau kemurungan.
• Menghidap penyakit kronik atau kecacatan fizikal.
• Mempunyai masalah pembelajaran atau gangguan spektrum autisme.
• Mengalami perubahan besar seperti pindah rumah, pertukaran sekolah, atau kelahiran adik baru.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika kanak-kanak menunjukkan tanda-tanda ingin mencederakan diri sendiri atau membunuh diri.
• Jika kanak-kanak tidak mahu ke sekolah langsung dalam tempoh lebih dari seminggu.
• Jika kebimbangan menyebabkan kanak-kanak tidak boleh makan atau tidur selama beberapa hari.

Buat temujanji rutin jika:

• Buat janji temu dengan doktor di klinik kesihatan atau pakar pediatrik jika kebimbangan mengganggu aktiviti harian kanak-kanak selama lebih dari 2 minggu.
• Jika kanak-kanak kerap mengadu sakit perut atau sakit kepala dan doktor telah menolak punca fizikal.

Diagnosis

Doktor atau pakar kesihatan mental kanak-kanak akan menilai kebimbangan melalui perbualan dengan kanak-kanak dan ibu bapa. Mereka akan bertanya tentang perasaan, tingkah laku, dan bagaimana kebimbangan mempengaruhi kehidupan kanak-kanak. Tiada ujian makmal khusus, tetapi doktor mungkin melakukan pemeriksaan fizikal untuk menolak punca lain seperti masalah tiroid atau anemia.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Soal selidik atau skrin kebimbangan yang diisi oleh ibu bapa dan/atau kanak-kanak (bergantung pada umur).
• Pemeriksaan fizikal dan ujian darah ringkas jika perlu untuk menolak keadaan perubatan lain.
• Perbincangan dengan guru atau penjaga lain untuk mendapatkan gambaran lengkap tentang tingkah laku kanak-kanak di rumah dan di sekolah.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa diagnosis, doktor akan bercakap dengan kedua-dua ibu bapa dan kanak-kanak dalam suasana yang selesa dan mesra. Kanak-kanak mungkin akan ditanya tentang perkara yang mereka risaukan, bagaimana mereka bertindak balas, dan adakah ia mengganggu aktiviti harian seperti bermain dan belajar. Proses ini biasanya mengambil masa 1-2 sesi. Diagnosis adalah penting untuk memastikan kanak-kanak mendapat bantuan yang tepat.

Rawatan

Rawatan kebimbangan pada kanak-kanak biasanya melibatkan pendekatan psikologi yang dikenali sebagai terapi tingkah laku kognitif (CBT). Terapi ini membantu kanak-kanak mengenal pasti dan mengubah corak pemikiran yang menyebabkan kebimbangan. Kadangkala, doktor juga boleh mencadangkan ubat-ubatan dalam kes yang lebih teruk, tetapi ia hanya diberikan di bawah pengawasan ketat pakar. Rawatan adalah selamat dan berkesan, terutamanya jika dimulakan awal.

Penjagaan diri di rumah

• Bercakap dengan kanak-kanak secara terbuka tentang perasaan mereka. Dengarkan tanpa menghukum.
• Ajar teknik pernafasan dalam dan relaksasi untuk menenangkan fikiran.
• Wujudkan rutin harian yang stabil, termasuk waktu tidur yang tetap.
• Galakkan aktiviti fizikal seperti bermain di luar, berbasikal, atau berenang.
• Hadkan pendedahan kepada berita atau kandungan yang menakutkan di media sosial.

Rawatan perubatan

Dalam sesetengah kes, jika terapi psikologi sahaja tidak mencukupi, doktor pakar mungkin menetapkan ubat antikebimbangan yang sesuai untuk kanak-kanak. Ubat-ubatan ini hanya diberikan selepas penilaian yang teliti oleh pakar psikiatri kanak-kanak. Ibu bapa tidak digalakkan menggunakan sebarang ubat tanpa preskripsi doktor. Rawatan biasanya digabungkan dengan terapi psikologi untuk hasil yang terbaik.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan tidak digunakan untuk merawat kebimbangan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan kebimbangan memerlukan kesabaran dan sokongan. Ibu bapa dan penjaga perlu memahami bahawa kebimbangan bukanlah pilihan kanak-kanak; ia adalah keadaan yang boleh diuruskan. Bantu kanak-kanak mengenal pasti pencetus kebimbangan mereka dan ajar cara untuk mengatasinya secara berperingkat. Raikan kejayaan kecil dan berikan galakan positif setiap hari.

Tip gaya hidup

• Pastikan kanak-kanak mendapat tidur yang mencukupi mengikut usia.
• Berikan peluang untuk bermain dan bersosial secara positif.
• Gunakan carta ganjaran untuk menggalakkan tingkah laku berani.
• Elakkan terlalu melindungi – biarkan kanak-kanak menghadapi cabaran kecil secara beransur-ansur.

Diet dan senaman

Pemakanan seimbang dengan buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein yang mencukupi boleh membantu menstabilkan mood. Elakkan gula berlebihan dan kafein yang boleh meningkatkan kebimbangan. Senaman fizikal seperti berjalan, berlari, atau yoga kanak-kanak boleh mengurangkan hormon tekanan dan meningkatkan rasa tenang.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kebimbangan yang tidak dirawat boleh menyebabkan kanak-kanak berasa rendah diri, sukar bergaul, dan prestasi akademik terjejas. Ia juga boleh meningkatkan risiko kemurungan atau penyalahgunaan bahan di kemudian hari. Dengan rawatan awal, kebanyakan kanak-kanak dapat mempelajari cara mengurus kebimbangan dan menjalani kehidupan yang bahagia.

Pencegahan

Kebimbangan tidak boleh dicegah sepenuhnya, tetapi risiko boleh dikurangkan dengan membina daya tahan mental sejak kecil. Ajar kanak-kanak cara menghadapi kegagalan, memproses emosi, dan menyelesaikan masalah. Berikan contoh yang baik dengan menguruskan tekanan sendiri secara sihat. Perhatikan tanda awal kebimbangan dan bertindak segera sebelum ia menjadi lebih serius.

Vaksin

Tiada vaksin untuk kebimbangan.

Program saringan

Tiada saringan khusus untuk kebimbangan pada semua kanak-kanak. Namun, semasa pemeriksaan kesihatan rutin, doktor boleh bertanya tentang kesihatan mental menggunakan borang soal selidik ringkas. Ibu bapa juga boleh membincangkan kebimbangan mereka dengan doktor pada bila-bila masa.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Masalah pembelajaran dan prestasi akademik yang merosot.
• Kesukaran membina persahabatan dan perhubungan sosial.
• Peningkatan risiko kemurungan, kebimbangan dewasa, atau penyalahgunaan dadah.
• Masalah kesihatan fizikal seperti sakit kepala kronik atau gangguan penghadaman.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kanak-kanak dengan kebimbangan dapat pulih sepenuhnya atau belajar menguruskan gejala dengan baik, terutamanya jika mereka mendapat sokongan yang sesuai awal. Dengan rawatan dan kasih sayang, kanak-kanak boleh hidup dengan yakin dan gembira. Jangan putus asa – ada banyak sumber bantuan yang boleh dicapai.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• World Health Organization (WHO) – Mental Health ↗
• Anxiety & Depression Association of America (ADAA) ↗

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) – Kesihatan Mental ↗ · Malaysia
• Persatuan Psikiatri Malaysia · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.