Red eye in children

Gambaran keseluruhan

Mata merah pada kanak-kanak adalah keadaan di mana bahagian putih mata (sklera) menjadi merah atau kemerahan. Ini boleh disebabkan oleh pelbagai faktor, seperti jangkitan, alahan, atau kecederaan kecil. Walaupun kebanyakan kes mata merah tidak serius, ia perlu dipantau kerana sesetengah punca boleh memerlukan rawatan segera.

Ya, mata merah adalah masalah yang sangat biasa pada kanak-kanak, terutamanya dalam kalangan mereka yang pergi ke taska atau sekolah.

Mata merah boleh menjejaskan kanak-kanak dari semua peringkat umur, tetapi ia lebih kerap berlaku pada kanak-kanak berumur 2 hingga 5 tahun kerana sistem imun yang masih berkembang dan pendedahan kepada jangkitan di tempat jagaan kanak-kanak.

Gejala

Gejala biasa

• Bahagian putih mata menjadi merah atau merah jambu
• Mata berair atau keluar lelehan (boleh jernih, kuning, atau hijau)
• Rasa gatal atau seperti ada pasir di mata
• Kelopak mata bengkak

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin sering menggosok mata
• Sukar membuka mata pada waktu pagi kerana lelehan yang melekit
• Lebih rewel atau merengek
• Kepekaan terhadap cahaya (fotofobia)
• Penglihatan kabur sementara

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus (contoh: selesema biasa atau adenovirus) – punca paling biasa
• Jangkitan bakteria (contoh: Streptococcus atau Staphylococcus)
• Alahan (contoh: debunga, habuk, atau bulu haiwan)
• Benda asing dalam mata seperti pasir atau bulu mata
• Kecederaan kecil seperti tergores atau terkena sabun

Faktor risiko

• Berkunjung ke taska, tadika, atau pusat jagaan kanak-kanak – meningkatkan risiko jangkitan
• Kebersihan tangan yang kurang baik
• Alahan pada musim tertentu atau persekitaran berdebu
• Penggunaan alat pencuci mata atau titisan mata yang tidak bersih

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika mata merah disertai sakit yang teruk atau perubahan penglihatan
• Jika terdapat kecederaan mata yang ketara
• Jika kanak-kanak demam tinggi dan kelihatan sangat sakit

Buat temujanji rutin jika:

• Jika mata merah berlarutan lebih daripada 2–3 hari
• Jika lelehan mata bertambah banyak atau berubah warna
• Jika bengkak kelopak mata semakin teruk

Diagnosis

Doktor akan menanyakan tentang simptom dan sejarah kesihatan kanak-kanak, serta memeriksa mata dengan lampu khas (lampu celah). Pemeriksaan ini tidak sakit dan membantu doktor melihat bahagian mata yang terjejas.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan mata dengan lampu celah (slit lamp) – untuk melihat kornea, konjunktiva, dan bahagian dalam mata
• Ujian calitan mata – jika disyaki jangkitan bakteria yang serius (jarang dilakukan pada kanak-kanak)
• Uji penglihatan mudah – untuk memastikan tiada masalah penglihatan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya cepat dan tidak menyakitkan. Doktor mungkin perlu menyentuh kelopak mata untuk memeriksa lebih dekat. Jika perlu, doktor akan memberi ubat titis mata atau salap yang selamat untuk kanak-kanak. Anda dinasihatkan untuk mengikut arahan doktor dengan teliti.

Rawatan

Rawatan mata merah bergantung kepada punca. Kebanyakan kes yang ringan boleh diuruskan di rumah dengan penjagaan kendiri. Namun, jika disebabkan jangkitan kuman, doktor mungkin menetapkan rawatan. Jangan sesekali menggunakan titisan mata tanpa nasihat doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Cuci tangan dengan sabun dan air sebelum menyentuh mata kanak-kanak
• Bersihkan lelehan mata dengan lembut menggunakan kain bersih yang direndam air suam
• Kompres mata dengan air suam atau air sejuk menggunakan kain bersih untuk mengurangkan bengkak
• Galakkan rehat yang cukup dan elakkan aktiviti yang memenatkan mata

Rawatan perubatan

Jika jangkitan disebabkan bakteria, doktor mungkin menetapkan antibiotik dalam bentuk titisan mata atau salap yang selamat untuk kanak-kanak. Untuk alahan, doktor mungkin menasihatkan ubat titis mata antihistamin atau menguruskan pencetus alahan. Semua ubat perlu digunakan mengikut arahan dan dos yang ditetapkan oleh doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk mata merah pada kanak-kanak. Ia hanya dipertimbangkan jika terdapat komplikasi serius seperti ulser kornea yang tidak sembuh atau kecederaan mata yang memerlukan pembaikan.

Hidup dengan keadaan ini

Seorang kanak-kanak yang mengalami mata merah perlu berehat di rumah jika demam atau tidak selesa. Galakkan mereka untuk tidak menggosok mata. Pastikan tuala, bantal, dan barang peribadi lain tidak dikongsi dengan ahli keluarga lain untuk mengelak jangkitan merebak.

Tip gaya hidup

• Amalkan kebersihan tangan yang baik – cuci tangan sebelum dan selepas menyentuh mata
• Elakkan pendedahan kepada perengsa seperti asap rokok atau habuk yang boleh memburukkan alahan
• Pastikan kanak-kanak memakai cermin mata pelindung jika bermain di luar atau melakukan aktiviti berisiko tinggi

Diet dan senaman

Pemakanan yang sihat dengan banyak vitamin C dan antioksidan (seperti buah-buahan dan sayur-sayuran) dapat menyokong sistem imun. Rehat yang cukup adalah lebih penting daripada senaman yang berat semasa mata merah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mata merah yang berlarutan boleh menyebabkan kanak-kanak berasa tidak selesa dan rewel. Beri sokongan emosi dan galakkan mereka untuk bercerita tentang perasaan mereka. Jika kanak-kanak kelihatan sedih atau cemas, berbincang dengan doktor untuk mendapatkan sokongan lanjut.

Pencegahan

Sebahagian kes mata merah dapat dicegah dengan amalan kebersihan yang baik dan mengelakkan pencetus alahan. Namun, jangkitan virus seperti selesema sukar dielakkan sepenuhnya kerana ia mudah merebak.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin campak, rubela, dan pneumokokus dapat mengurangkan risiko jangkitan yang boleh menyebabkan mata merah. Ikut jadual imunisasi yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia.

Program saringan

Pemeriksaan mata rutin disyorkan untuk kanak-kanak, terutama jika mereka mempunyai masalah penglihatan atau faktor risiko lain. Rujuk doktor atau optometris di klinik kesihatan untuk pemeriksaan berkala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke bahagian lain mata seperti kornea, menyebabkan ulser kornea
• Mata merah yang berlarutan boleh menyebabkan parut pada kornea dan menjejaskan penglihatan
• Jangkitan bakteria yang serius boleh merebak ke seluruh badan jika tidak dirawat

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kanak-kanak yang mengalami mata merah pulih sepenuhnya tanpa kesan jangka panjang. Dengan rawatan yang sesuai dan penjagaan yang betul, komplikasi jarang berlaku. Ibu bapa perlu peka terhadap simptom yang membimbangkan dan mendapatkan nasihat doktor dengan segera.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.