Sinusitis Sebelah Hidung: Punca, Gejala, dan Penjagaan

Gambaran keseluruhan

Sinusitis sebelah badan bermaksud keradangan pada satu rongga sinus sahaja. Sinus ialah ruang kecil berisi udara di dalam tulang tengkorak di sekeliling hidung dan mata. Apabila sinus ini bengkak, ia boleh menyebabkan sakit, tekanan, dan hidung tersumbat pada satu bahagian muka.

Ya, sinusitis sebelah adalah keadaan yang agak biasa. Ramai orang mengalaminya sekurang-kurangnya sekali dalam hidup, terutama selepas selesema atau jangkitan saluran pernafasan.

Ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap pada mereka yang mempunyai alahan, septum hidung bengkok, polip hidung, atau sistem imun yang lemah. Ia juga lebih mudah terkena pada perokok dan mereka yang selalu terdedah kepada pencemaran udara.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit atau tekanan pada satu bahagian muka, terutamanya di sekitar pipi, dahi, atau mata
• Hidung tersumbat atau berair pada satu sisi sahaja
• Sakit kepala yang dirasai di sebelah
• Lendir hidung yang pekat, berwarna kuning atau hijau
• Kurang deria bau atau rasa
• Sakit pada gigi atas sebelah yang terasa lebih berat apabila membongkok
• Batuk yang semakin teruk pada waktu malam

Gejala pada kanak-kanak

• Hidung berair yang berlarutan lebih daripada 10 hari
• Batuk pada waktu siang atau malam
• Mudah meragam dan sering menangis tanpa sebab jelas
• Bengkak di sekeliling mata
• Demam ringan yang berterusan
• Kurang selera makan dan sukar tidur

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit kepala yang terasa samar atau kurang jelas
• Keletihan atau rasa lesu
• Hidung tersumbat tanpa demam yang ketara
• Perubahan ringan pada ingatan atau fokus
• Batuk atau rasa tidak sedap badan yang berpanjangan

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selesema atau influenza yang merebak ke sinus
• Jangkitan bakteria yang berlaku selepas jangkitan virus melemahkan pertahanan badan
• Alahan seperti rinitis alergik yang menyebabkan bengkak pada lapisan hidung
• Jangkitan pada akar gigi atas yang merebak ke sinus rahang (satu sebab sinusitis sebelah)
• Polip hidung atau septum hidung yang bengkok, menyebabkan saluran sinus tersumbat
• Jangkitan kulat, jarang berlaku tetapi boleh menyerang orang yang imuniti rendah

Faktor risiko

• Sejarah alahan yang kerap
• Terdedah kepada asap rokok, habuk, atau pencemaran udara
• Sistem imun yang lemah, contohnya kerana penyakit atau ubat tertentu
• Masalah pergigian seperti gigi berlubang atau jangkitan gusi
• Berenang dalam air berklorin atau menyelam
• Perjalanan udara atau perubahan tekanan secara mendadak

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sakit teruk di muka, kepala, atau mata
• Jika ada bengkak di sekeliling mata atau pipi
• Jika gejala tidak pulih selepas 10 hari atau semakin teruk
• Jika demam tinggi berterusan atau terdapat kekeliruan

Buat temujanji rutin jika:

• Jika gejala mengganggu tidur, kerja, atau aktiviti harian
• Jika lendir hidung berdarah atau berbau busuk
• Jika anda mengalami sinusitis lebih daripada tiga kali setahun
• Jika anda ingin mengenal pasti punca alahan yang menyumbang kepada masalah sinus

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan, dan melakukan pemeriksaan fizikal pada hidung, muka, dan gigi. Doktor mungkin menyentuh bahagian sinus untuk melihat kawasan yang sakit.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan tekanan pada sinus dan muka
• Endoskopi hidung — menggunakan tiub nipis berkamera untuk melihat bahagian dalam hidung
• Ujian alahan jika disyaki punca alergi
• CT scan sinus, jika gejala teruk atau kronik
• Ujian kultur lendir untuk mengenal pasti punca jangkitan bakteria

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya tidak menyakitkan dan mengambil masa kira-kira 15 minit. Doktor akan menerangkan penemuan dan mencadangkan rawatan. Jika perlu, anda akan dirujuk kepada pakar telinga, hidung, dan tekak (ENT).

Rawatan

Rawatan untuk sinusitis sebelah bergantung kepada punca, tempoh, dan keterukan gejala. Matlamat utama adalah melegakan kesakitan, mengurangkan bengkak saluran hidung, dan membantu saliran lendir. Sebahagian besar kes boleh diurus dengan rawatan di rumah, tetapi jangkitan bakteria mungkin memerlukan rawatan doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi untuk membolehkan badan melawan jangkitan
• Minum air kosong yang banyak untuk mencairkan lendir dan melembapkan saluran hidung
• Letakkan kain lembap suam di atas muka untuk mengurangkan tekanan pada sinus
• Tidur dengan kepala ditinggikan menggunakan bantal tambahan
• Bersihkan hidung dengan larutan garam (saliran hidung) jika dinasihatkan oleh doktor atau ahli farmasi
• Elakkan asap rokok dan pencemaran udara

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk melegakan gejala, seperti dekongestan hidung (ubat yang mengurangkan bengkak saluran hidung), atau ubat semburan hidung jenis steroid yang mengurangkan radang. Jika doktor mengesyaki jangkitan bakteria, antibiotik akan diberikan. Semua ubat mesti diambil mengikut arahan doktor. Jangan gunakan semburan dekongestan tanpa rehat sekiranya disarankan oleh doktor, kerana penggunaan berlebihan boleh menyebabkan hidung semakin tersumbat.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan sinus jarang diperlukan. Ia mungkin disarankan jika polip hidung atau septum bengkok menyebabkan saluran sinus tersumbat berulang, atau jika rawatan ubat tidak berkesan. Pembedahan bertujuan membersihkan sinus, membuang tisu yang menyumbat, dan membaiki saluran saliran.

Hidup dengan keadaan ini

Untuk mengurangkan ketidakselesaan, kenal pasti dan elakkan pencetus seperti asap rokok, habuk, atau bahan kimia. Pastikan bilik tidur anda tidak terlalu kering dan bersih daripada alergen seperti hama habuk. Jika gejala mengganggu, rehatlah dan beri masa kepada badan untuk pulih.

Tip gaya hidup

• Gunakan pelembap udara di rumah, terutamanya jika berhawa dingin
• Amalkan mencuci tangan dengan kerap untuk mencegah jangkitan
• Elakkan menyelam atau berenang di kolam berklorin ketika gejala aktif
• Kurangkan pengambilan makanan yang menyebabkan alahan, jika ada
• Jangan kongsi tuala atau barang peribadi dengan orang lain

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Minum air secukupnya setiap hari. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu peredaran, tetapi jangan memaksa diri jika anda berasa tidak sihat. Apabila gejala berkurang, boleh kembali ke aktiviti normal secara beransur-ansur.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sinusitis yang berpanjangan boleh menjejaskan kualiti tidur dan tumpuan, menyebabkan keletihan dan mudah frustrasi. Anda mungkin berasa sedih atau tertekan kerana gejala yang tidak kunjung reda. Ini adalah reaksi yang biasa. Bercakaplah dengan doktor tentang perasaan anda, dan minta bantuan jika perlu. Keluarga dan rakan juga boleh menjadi sokongan yang baik.

Pencegahan

Sinusitis tidak selalu dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risikonya dengan menjaga kebersihan diri, mengamalkan gaya hidup sihat, menguruskan alahan, dan mengelakkan sentuhan dengan orang yang mengalami jangkitan pernafasan.

Vaksin

Vaksin influenza dan vaksin pneumokokus boleh mengurangkan risiko jangkitan saluran pernafasan yang sering menjadi punca sinusitis. Tanya doktor atau jururawat di klinik kesihatan sama ada anda layak menerima vaksin ini.

Program saringan

Tiada pemeriksaan rutin untuk sinusitis. Namun, jika anda kerap mengalami gejala sinus, berbincang dengan doktor untuk menilai punca dan mengambil langkah pencegahan yang sesuai.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke tisu di sekeliling mata, menyebabkan bengkak atau masalah penglihatan
• Pengumpulan nanah (abses) di dalam otak atau ruang di sekeliling otak
• Meningitis, iaitu radang pada selaput yang melindungi otak dan saraf tunjang
• Kehilangan deria bau secara berpanjangan atau kekal
• Sinusitis kronik yang mengganggu kualiti hidup

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kes sinusitis sebelah pulih sepenuhnya dengan rawatan yang sesuai dan masa yang cukup. Walaupun komplikasi boleh berlaku, ia sangat jarang. Dengan penjagaan yang betul, mengikuti nasihat doktor, dan mengamalkan gaya hidup sihat, anda boleh mengawal gejala dan mengurangkan risiko berulang. Sentiasa berharap dan ingat bahawa banyak rawatan yang boleh membantu.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.