Resdung (Sinus) dengan Demam

Gambaran keseluruhan

Resdung (sinusitis) ialah keadaan di mana rongga kecil di sekitar hidung, pipi, dan mata (dipanggil sinus) menjadi bengkak dan radang. Biasanya ini berlaku selepas selesema atau jangkitan saluran pernafasan. Demam ialah tindak balas semula jadi badan untuk melawan jangkitan. Apabila sinus dijangkiti, demam boleh muncul sebagai isyarat bahawa badan sedang berusaha menghilangkan kuman.

Ya. Resdung adalah salah satu masalah kesihatan yang paling biasa di dunia, termasuk di Malaysia. Hampir semua orang mengalami resdung sekurang-kurangnya sekali dalam hidup.

Resdung boleh berlaku pada semua peringkat umur, tetapi lebih kerap pada kanak-kanak dan orang dewasa yang bekerja di persekitaran berhabuk. Orang yang mempunyai alahan, merokok, atau sistem imun yang lemah juga lebih mudah terjejas.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat atau berair
• Sakit atau rasa tekanan di dahi, pipi, atau belakang mata
• Lendir hidung pekat berwarna kuning atau hijau
• Demam (suhu badan lebih tinggi daripada biasa)
• Sakit kepala yang terasa di bahagian muka
• Kurang deria bau atau rasa
• Batuk yang semakin teruk pada waktu malam

Gejala pada kanak-kanak

• Hidung berair berterusan selama lebih 10 hari
• Batuk yang berpanjangan
• Bengkak di keliling mata
• Demam tinggi
• Mudah meragam atau letih
• Suka menyentuh atau menggosok hidung

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala mungkin kurang jelas tetapi demam berlarutan
• Sakit kepala yang terasa membosankan
• Kurang tenaga dan mudah letih
• Kekeliruan atau pening (perlu segera berjumpa doktor)
• Perubahan selera makan

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selesema biasa
• Jangkitan bakteria yang berlaku selepas virus
• Alahan pada habuk, debunga, atau bulu haiwan
• Polip hidung (tisu tumbuh dalam hidung)
• Kelainan bentuk dalam hidung seperti septum yang bengkok

Faktor risiko

• Selesema atau jangkitan saluran pernafasan atas yang tidak sembuh
• Menghisap rokok atau terdedah kepada asap rokok
• Alahan yang tidak dirawat
• Sistem imun yang lemah (cth. diabetes, HIV, rawatan steroid)
• Berenang di air yang mengandungi klorin atau tercemar
• Keadaan cuaca sejuk dan kering

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Demam tinggi atau berterusan lebih 3 hari
• Bengkak di sekeliling mata atau muka yang semakin teruk
• Sakit kepala yang amat teruk dan tidak hilang
• Penglihatan berubah
• Tiada pemulihan selepas 10 hari walaupun rawatan di rumah

Buat temujanji rutin jika:

• Gejala hidung tersumbat, lendir berlebihan, atau sakit muka yang berterusan selama lebih seminggu
• Resdung berulang lebih daripada 3 kali setahun
• Mempunyai sejarah penyakit kronik seperti kencing manis dan mahu nasihat doktor

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan sejarah kesihatan anda, kemudian memeriksa hidung, tekak, dan telinga. Doktor mungkin menekan ringan pada dahi atau pipi untuk melihat sama ada terdapat rasa sakit.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan hidung menggunakan alat khas (endoskop hidung) untuk melihat saluran sinus
• Ujian sapuan lendir hidung untuk mengesan punca jangkitan jika perlu
• Imbasan CT sinus untuk kes yang teruk, berulang, atau rumit

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Di klinik, doktor akan menerangkan kemungkinan punca dan menasihatkan rawatan di rumah. Anda mungkin diberi ubat untuk melegakan gejala jika perlu. Doktor juga akan memberitahu bila perlu datang semula untuk pemeriksaan susulan.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca. Jika ia berpunca daripada virus, resdung biasanya pulih sendiri dengan penjagaan di rumah. Jika jangkitannya bakteria, doktor mungkin menetapkan antibiotik. Untuk demam dan sakit, doktor boleh mencadangkan ubat yang dijual bebas — tetapi anda perlu berbincang dengan doktor atau ahli farmasi sebelum mengambil.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang secukupnya untuk membantu badan pulih
• Minum air kosong yang banyak untuk mencairkan lendir
• Gunakan wap air dari mangkuk berisi air panas atau mandian suam
• Letakkan kain lembap suam di atas hidung dan pipi
• Tidur dengan kepala sedikit ditinggikan menggunakan bantal tambahan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk melegakan demam, sakit, dan hidung tersumbat. Ini termasuk ubat titis hidung atau semburan untuk membantu membuka saluran hidung, tetapi ia hanya perlu digunakan untuk tempoh yang singkat. Ubat antibiotik hanya diberikan jika disyaki jangkitan bakteria. Jangan meminta atau mengambil antibiotik jika doktor tidak mengesyorkannya, kerana ia tidak membantu untuk jangkitan virus.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia hanya untuk kes kronik yang teruk, polip hidung, atau masalah struktur yang menghalang saliran sinus. Doktor pakar ENT akan menjelaskan jika anda memerlukan prosedur ini.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa resdung, elakkan persekitaran berasap dan berhabuk. Gunakan pelembap udara di dalam bilik supaya udara tidak terlalu kering, yang boleh membantu melegakan hidung. Rehat yang cukup dan pastikan anda tidak tertekan.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Basuh tangan dengan kerap menggunakan sabun
• Rawat alahan dengan mengenal pasti dan mengelakkan pencetus
• Amalkan kebersihan persekitaran, bersihkan habuk dan ganti cadar dengan kerap

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan banyak sayur dan buah untuk membantu sistem imun. Bersenam secara sederhana jika anda berasa sihat, tetapi berehat jika demam atau letih. Minum air kosong sekurang-kurangnya 8 gelas sehari, atau lebih jika demam.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Resdung yang berlarutan boleh menjejaskan tidur dan menyebabkan rasa tidak selesa, yang akhirnya boleh menimbulkan tekanan atau keresahan. Jika anda berasa sedih atau terbeban, luangkan masa untuk bercakap dengan seseorang yang anda percayai.

Pencegahan

Sesetengah kes resdung sukar dicegah sepenuhnya, tetapi langkah berikut boleh mengurangkan risiko jangkitan dan membantu sistem imun anda berfungsi dengan baik.

Vaksin

Vaksin influenza (selsema bermusim) disyorkan oleh KKM kepada orang dewasa yang berisiko tinggi. Tanyakan kepada doktor di klinik kesihatan sama ada anda layak menerima vaksin ini.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk resdung dalam pemeriksaan rutin. Jika anda kerap mendapat jangkitan sinus, doktor mungkin mencadangkan ujian alahan atau pemeriksaan lanjut untuk mencari punca.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke kulit atau tisu di sekeliling mata (selulitis orbital)
• Tulang muka boleh dijangkiti (osteomielitis)
• Jangkitan jarang boleh merebak ke otak atau saraf tunjang (meningitis)
• Kehilangan deria bau untuk tempoh yang lama
• Pembentukan abses (nanah) yang mungkin memerlukan rawatan lanjut

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul, hampir semua orang pulih sepenuhnya daripada resdung akut dalam masa satu hingga dua minggu. Walaupun sesetengah orang mungkin mengalami resdung berulang, ubat dan perubahan gaya hidup dapat membantu mengurangkan kekerapan dan keterukan gejala. Peluang untuk komplikasi adalah sangat rendah jika rawatan dimulakan awal.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• World Health Organization ↗

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia
• MyHealth – Portal Kesihatan KKM ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.