Thirst in children

Gambaran keseluruhan

Dahaga adalah perasaan ingin minum air. Ini adalah cara badan memberitahu anda bahawa ia memerlukan lebih banyak cecair. Pada kanak-kanak, dahaga yang berlebihan atau kerap boleh menjadi tanda bahawa ada sesuatu yang tidak kena dengan kesihatan mereka.

Ya, dahaga adalah pengalaman biasa bagi semua kanak-kanak. Namun, dahaga yang luar biasa atau berterusan perlu diberi perhatian.

Dahaga boleh menjejaskan kanak-kanak dari semua peringkat umur, dari bayi hingga remaja. Kanak-kanak yang aktif, terdedah kepada cuaca panas, atau mempunyai masalah kesihatan tertentu lebih berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa kering di mulut dan tekak
• Keinginan untuk minum air dengan kerap
• Kencing lebih kerap daripada biasa
• Air kencing berwarna gelap atau pekat

Gejala pada kanak-kanak

• Menangis tanpa air mata (pada bayi)
• Pucat atau lesu
• Mata cengkung
• Fontanel (ubun-ubun) pada bayi kelihatan cengkung
• Tidak mahu bermain atau kurang aktif

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Bagi remaja, dahaga yang teruk boleh disertai dengan penurunan berat badan tanpa sebab jelas
• Kerap bangun malam untuk kencing
• Rasa letih dan lemah

Punca

Punca utama

• Kekurangan cecair badan (dehidrasi) akibat demam, cirit-birit, muntah, atau kurang minum
• Cuaca panas atau persekitaran yang kering
• Aktiviti fizikal yang berat atau bersenam
• Makanan yang tinggi garam atau gula
• Penyakit seperti kencing manis (diabetes mellitus) atau diabetes insipidus
• Penyakit buah pinggang
• Kesan sampingan ubat-ubatan tertentu (contohnya ubat diuretik atau alahan)

Faktor risiko

• Bayi dan kanak-kanak kecil lebih mudah dehidrasi kerana mereka tidak dapat memberitahu dahaga mereka
• Kanak-kanak yang aktif bersukan atau bermain di luar rumah dalam cuaca panas
• Mempunyai penyakit kronik seperti kencing manis atau penyakit buah pinggang
• Mengambil ubat-ubatan tertentu yang menyebabkan kerap kencing

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anak anda menunjukkan tanda-tanda dehidrasi yang disebut di atas (emergency atau urgent)
• Jika anak anda dahaga yang berterusan walaupun sudah minum banyak air
• Jika anak anda turun berat badan tanpa sebab yang jelas

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anak anda kerap dahaga dan kerap kencing dalam tempoh lebih dari seminggu
• Jika anda bimbang tentang tabiat minum anak anda
• Untuk pemeriksaan kesihatan berkala bagi mengesan sebarang masalah awal

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang sejarah kesihatan anak anda, tabiat minum, dan kencing. Doktor juga akan melakukan pemeriksaan fizikal untuk menilai tanda-tanda dehidrasi atau penyakit lain.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalisis) untuk memeriksa kandungan gula, protein, atau tanda jangkitan
• Ujian darah untuk memeriksa paras gula, elektrolit, dan fungsi buah pinggang
• Ujian hemoglobin A1C untuk memeriksa purata gula darah dalam beberapa bulan (jika disyaki kencing manis)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan memeriksa anak anda dengan teliti. Anda mungkin perlu memberikan sampel air kencing anak anda. Prosedur ini tidak menyakitkan. Doktor akan menerangkan punca dahaga dan merancang rawatan yang sesuai. Kadangkala, doktor mungkin merujuk anak anda kepada pakar kanak-kanak (pediatrik) atau pakar endokrinologi (hormon).

Rawatan

Rawatan untuk dahaga pada kanak-kanak bergantung kepada puncanya. Jika ia disebabkan oleh dehidrasi ringan, rawatan utama adalah memberikan cecair yang mencukupi. Jika terdapat penyakit yang mendasari seperti kencing manis, rawatan akan memberi tumpuan kepada menguruskan penyakit tersebut.

Penjagaan diri di rumah

• Galakkan anak anda minum air kosong dengan kerap, terutamanya selepas bermain atau dalam cuaca panas.
• Berikan makanan yang mengandungi banyak air seperti buah-buahan (tembikai, oren) dan sup.
• Elakkan minuman bergula seperti sirap, soda, atau jus buah-buahan yang diproses kerana ia boleh memburukkan dahaga.
• Pastikan anak anda minum secukupnya semasa sakit (demam, cirit-birit) dengan menawarkan air sedikit demi sedikit tetapi kerap.

Rawatan perubatan

Jika dahaga disebabkan oleh dehidrasi yang lebih serius, doktor mungkin memberikan larutan rehidrasi oral (contohnya garam rehidrasi oral) untuk menggantikan cecair dan elektrolit yang hilang. Dalam kes yang teruk, anak mungkin perlu dimasukkan ke hospital untuk menerima cecair melalui intravena (terus ke dalam urat). Jika penyebabnya adalah penyakit seperti kencing manis, doktor akan merawat penyakit tersebut dengan pelan pengurusan yang sesuai termasuk pemantauan gula darah, diet khas, dan ubat-ubatan yang ditetapkan (jika perlu). Jangan sekali-kali memberi ubat tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Biasanya tiada pembedahan diperlukan untuk masalah dahaga pada kanak-kanak. Pembedahan mungkin diperlukan jika terdapat masalah lain yang jarang berlaku seperti tumor otak yang menjejaskan kelenjar pituitari (penyebab diabetes insipidus), tetapi ini sangat jarang.

Hidup dengan keadaan ini

Kebanyakan kanak-kanak yang mengalami dahaga biasa boleh menjalani kehidupan normal. Jika anak anda mempunyai masalah kesihatan yang menyebabkan dahaga, anda perlu mengikuti nasihat doktor mengenai pemantauan dan rawatan. Contohnya, jika anak menghidap kencing manis, anda perlu memantau paras gula darah dan memastikan anak mengambil insulin atau ubat lain mengikut jadual.

Tip gaya hidup

• Pastikan anak anda minum air kosong yang mencukupi setiap hari. Jumlah yang disarankan bergantung pada umur dan aktiviti. Secara umum, kanak-kanak berusia 1-3 tahun memerlukan kira-kira 1.3 liter cecair sehari, manakala kanak-kanak 4-8 tahun memerlukan 1.7 liter. (Sumber: KKM)
• Galakkan anak untuk membawa botol air minuman ke sekolah atau semasa bersukan.
• Ajar anak untuk mengenali tanda-tanda dahaga dan minum sebelum mereka terlalu dahaga.

Diet dan senaman

Berikan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran. Elakkan makanan yang terlalu masin atau bergula. Galakkan aktiviti fizikal yang sederhana, dan pastikan anak minum air sebelum, semasa, dan selepas bersenam.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Jika dahaga dikaitkan dengan penyakit kronik seperti kencing manis, ia boleh menjejaskan emosi anak. Anak mungkin berasa berbeza atau marah. Anda perlu memberi sokongan dan galakan. Jika anak anda menunjukkan tanda-tanda kemurungan atau kebimbangan yang teruk, dapatkan bantuan daripada kaunselor atau psikologi kanak-kanak. Ingat, kesihatan mental sama penting dengan kesihatan fizikal.

Pencegahan

Ya, dahaga akibat dehidrasi dapat dicegah dengan memastikan anak minum air secukupnya setiap hari, terutamanya dalam cuaca panas atau ketika sakit. Dahaga yang disebabkan oleh penyakit seperti kencing manis mungkin tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi risiko dapat dikurangkan dengan gaya hidup sihat seperti diet seimbang dan aktiviti fizikal yang mencukupi.

Program saringan

Pemeriksaan kesihatan berkala di klinik kesihatan atau pusat perubatan boleh membantu mengesan masalah sejak awal. Doktor mungkin menyarankan ujian saringan untuk diabetes jika anak anda berisiko tinggi (contohnya, jika ada sejarah keluarga diabetes atau berat badan berlebihan). Ikut jadual pemeriksaan yang disarankan oleh KKM.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Dehidrasi yang teruk boleh menyebabkan kejutan (shock) dan kerosakan organ.
• Dahaga yang berterusan tanpa rawatan penyakit yang mendasari (seperti kencing manis) boleh menyebabkan ketoasidosis diabetik (keadaan kecemasan di mana badan menghasilkan asid berlebihan).
• Gangguan elektrolit yang boleh menjejaskan fungsi jantung dan saraf.
• Penurunan berat badan dan kekurangan zat makanan.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kes dahaga pada kanak-kanak adalah ringan dan dapat diatasi dengan penjagaan di rumah. Jika punca dahaga dirawat dengan betul, prognosis biasanya baik. Contohnya, dehidrasi ringan akan pulih dalam beberapa jam dengan pengambilan cecair yang mencukupi. Untuk penyakit kronik seperti kencing manis, dengan pengurusan yang baik, kanak-kanak boleh menjalani kehidupan yang sihat dan aktif. Sentiasa bekerjasama dengan pasukan perubatan anak anda untuk hasil yang terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.