Nephrotic syndrome overview

Gambaran keseluruhan

Sindrom nefrotik adalah satu keadaan di mana buah pinggang mengalami kerosakan dan membocorkan sejumlah besar protein ke dalam air kencing. Ini menyebabkan badan kehilangan protein yang penting untuk mengekalkan cecair dalam saluran darah, lalu menyebabkan bengkak (edema) di pelbagai bahagian badan.

Sindrom nefrotik agak jarang berlaku, dengan kira-kira 2 hingga 7 kes bagi setiap 100,000 kanak-kanak setiap tahun. Walau bagaimanapun, ia adalah salah satu penyebab utama penyakit buah pinggang pada kanak-kanak.

Sindrom nefrotik boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih biasa pada kanak-kanak lelaki berbanding perempuan. Orang dewasa juga boleh mengalaminya, terutamanya jika mereka menghidap penyakit lain seperti kencing manis atau lupus.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di sekitar mata (terutamanya pada waktu pagi)
• Bengkak di kaki, buku lali, dan tangan
• Air kencing berbuih (tanda protein berlebihan)
• Peningkatan berat badan akibat penahanan cecair
• Rasa letih dan kurang tenaga

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak di sekitar mata yang ketara pada waktu pagi
• Bengkak di perut (ascites) atau di buah zakar
• Kehilangan selera makan
• Cepat marah atau mudah meragam

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Bengkak di kaki yang teruk dan sukar diurus
• Sesak nafas akibat cecair dalam paru-paru
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Peningkatan risiko jangkitan

Punca

Punca utama

• Penyakit glomerular primer seperti perubahan minima (minimal change disease), glomerulosklerosis segmental fokus (FSGS), dan nefropati membran.
• Penyakit sistemik seperti kencing manis (diabetes nefropati), lupus eritematosus sistemik, dan amiloidosis.
• Jangkitan seperti hepatitis B, hepatitis C, HIV, dan malaria.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan penyakit buah pinggang
• Menghidap penyakit autoimun (sistem imun menyerang badan sendiri)
• Jangkitan virus tertentu
• Penggunaan ubat tertentu (contohnya, ubat anti-radang bukan steroid dalam dos tinggi)

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda atau anak anda mengalami bengkak yang tiba-tiba dan teruk
• Jika air kencing berkurangan dengan ketara
• Jika demam tinggi tidak reda dengan ubat demam biasa

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda melihat bengkak yang berulang di sekitar mata atau kaki
• Jika air kencing berbuih secara berterusan
• Jika anda letih tanpa sebab yang jelas

Diagnosis

Doktor akan mendiagnosis sindrom nefrotik berdasarkan gejala, pemeriksaan fizikal, dan ujian makmal. Ujian air kencing adalah langkah pertama untuk mengesan protein berlebihan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalisis) – untuk mengukur jumlah protein dalam air kencing
• Ujian darah – untuk memeriksa paras albumin (protein rendah), kolesterol tinggi, dan fungsi buah pinggang
• Ultrasound buah pinggang – untuk melihat saiz dan bentuk buah pinggang
• Biopsi buah pinggang – mengambil sampel tisu kecil untuk menentukan punca spesifik

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Diagnosis biasanya cepat dan boleh dibuat di klinik atau hospital. Jika biopsi diperlukan, anda akan dirujuk kepada pakar buah pinggang (nefrologi). Proses ini selamat dan membantu doktor merancang rawatan yang terbaik.

Rawatan

Rawatan sindrom nefrotik bertujuan untuk mengurangkan gejala, mencegah komplikasi, dan merawat punca asas. Rawatan mungkin melibatkan ubat-ubatan dan perubahan gaya hidup.

Penjagaan diri di rumah

• Kurangkan pengambilan garam untuk membantu mengawal bengkak
• Pantau berat badan setiap hari untuk mengesan penahanan cecair awal
• Rehat yang mencukupi dan elakkan aktiviti berat semasa bengkak teruk
• Amalkan kebersihan tangan yang baik untuk mencegah jangkitan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat untuk mengurangkan protein dalam air kencing, mengawal tekanan darah, dan mengurangkan bengkak. Ubat seperti kortikosteroid (ubat anti-radang) sering digunakan untuk mengurangkan keradangan pada buah pinggang. Ubat imunosupresan (menekan sistem imun) mungkin diperlukan bagi kes yang lebih serius atau yang tidak responsif. Semua rawatan perlu dipantau oleh doktor secara berkala.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan seperti biopsi buah pinggang diperlukan untuk diagnosis, tetapi bukan rawatan utama. Dalam kes yang sangat jarang dan teruk, pemindahan buah pinggang mungkin dipertimbangkan selepas perbincangan mendalam dengan pasukan perubatan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan sindrom nefrotik memerlukan pemantauan yang kerap. Anda perlu mengambil ubat mengikut jadual, membuat temu janji susulan, dan memerhatikan tanda-tanda jangkitan atau bengkak yang semakin teruk.

Tip gaya hidup

• Kekal aktif secara sederhana, tetapi elakkan sukan lasak semasa bengkak
• Jaga kebersihan diri untuk mengurangkan risiko jangkitan
• Berkomunikasi dengan doktor jika ada perubahan gejala

Diet dan senaman

Amalkan diet rendah garam (kurang daripada 2 gram natrium sehari) untuk mengawal bengkak. Elakkan makanan diproses dan bergoreng. Senaman ringan seperti berjalan kaki boleh diteruskan selagi tiada bengkak teruk. Rujuk pakar diet untuk pelan yang sesuai.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidapi penyakit kronik boleh menyebabkan kebimbangan, kemurungan, atau tekanan. Adalah normal untuk berasa sedih atau bimbang. Bercakaplah dengan keluarga, rakan, atau kumpulan sokongan. Jika perlu, jumpa kaunselor atau psikolog untuk mendapatkan sokongan.

Pencegahan

Sindrom nefrotik tidak boleh dicegah sepenuhnya kerana ia sering berkaitan dengan faktor genetik atau penyakit lain. Walau bagaimanapun, mengawal penyakit asas seperti kencing manis dan tekanan darah tinggi boleh mengurangkan risiko kerosakan buah pinggang.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin pneumokokal dan vaksin influenza disarankan untuk pesakit sindrom nefrotik kerana mereka lebih mudah mendapat jangkitan. Rujuk doktor tentang jadual vaksinasi yang sesuai.

Program saringan

Ujian air kencing rutin boleh membantu mengesan protein berlebihan awal. Orang yang berisiko tinggi (contohnya, sejarah keluarga penyakit buah pinggang) perlu menjalani pemeriksaan berkala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan serius seperti radang paru-paru atau jangkitan kulit (selulitis)
• Pembekuan darah (trombosis) dalam urat kaki atau paru-paru
• Kegagalan buah pinggang akut (buah pinggang berhenti berfungsi secara tiba-tiba)
• Kekurangan zat makanan akibat kehilangan protein berterusan

Pandangan jangka panjang

Prognosis sindrom nefrotik berbeza-beza. Kanak-kanak dengan penyakit perubahan minima biasanya sembuh sepenuhnya dengan rawatan. Orang dewasa mungkin memerlukan rawatan jangka panjang, tetapi dengan pengurusan yang baik, ramai yang dapat menjalani kehidupan yang aktif dan bermakna. Dengan rawatan yang tepat dan pemantauan rapi, kebanyakan pesakit dapat mengawal gejala dan mengurangkan risiko komplikasi.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia
• Persatuan Nefrologi Malaysia ↗ · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.